بررسی و انتخاب خصوصیات زراعی و عملکرد لاین های ژرم پلاسم بین المللی نخود در شرایط دیم سردسیر (گزارش منطقه ای کردستان)

به منظور بررسی و ارزیابی ژرم پلاسم بین المللی نخود و شناسایی لاین های مطلوب از لحاظ عملکرد دانه و سایر صفات زراعی، این تحقیق شامل آزمایشات بین المللی نخود سفید تحت عناوین ‮‭2010‬‭-CIEN-S-‬‮‭2010‬ ، ‭CIEN-LA-‬‮‭2010‬ ، ‭CIDTN ‬و ‮‭2010‬‭-CAT ‬در شرایط دیم در چهار ایستگاه مراغه، کردستان، شیروان و زنجان به مرحله اجرا در آمدند. در ایستگاه سارال کردستان آزمایش های ‮‭2010‬‭-CIEN-S-‬‮‭2010‬ ، ‭CIEN-LA ‬و ‮‭2010‬‭-CIDTN ‬در سال زراعی ‮‭1388-89‬ اجرا شدند. دو آزمایش ‮‭2010‬‭-CIEN-S ‬و ‮‭2010‬‭-CIEN-LA ‬هر کدام شامل ‮‭45‬ لاین آزمایشی به صورت آلفا لاتیس و در 2 تکرار، در موعد مقرر کشت گردیدند. آزمایش ‮‭2010‬‭-CIDTN ‬با ‮‭60‬ لاین و یک شاهد حساس به خشکی در دو تکرار به صورت طرح بلوک های کامل تصادفی و با دو هفته تاخیرکشت شد تا شرایط مناسبی برای گزینش لاین های متحمل به خشکی فراهم شود. با توجه به نوع و خصوصیات آزمایش، عملیات اجرایی و یادداشت برداری هایی مانند درصد سبز محصول، تعداد روز ازکاشت تاحد ‮‭50‬ درصدگلدهی، تیپ بوته، ارتفاع بوته، میزان حساسیت به بیماری هایی مانندبرق زدگی و فوزاریوم، تحمل به خشکی و تعداد روز تا رسیدگی انجام شدند. پس از برداشت محصول هر کرت، وزن ‮‭100‬ دانه و عملکرد دان هر پلات اندازه گیری و ثبت شد. بر اساس تجزیه واریانس انجام شده، در آزمایش ‮‭2010‬‭-CIDTN ‬تعداد ‮‭26‬ لاین به طور معنی دار بالاتر از شاهد حساس به خشکی قرار گرفتند و لاین ‭FLIP ‬‮‭50-06‬‭C ‬بیشترین عملکرد دانه را به دست آورد. در تجزیه آلفا لاتیس آزمایشات ‮‭2010‬‭-CIEN-LA ‬و ‮‭2010‬‭-CIEN-S‬، لاین های ‮‭992/0‬‭) FLIP ‬‮‭55-05‬‭C ‬تن در هکتار) و ‮‭773/0‬‭) FLIP‬‮‭159-06‬‭C ‬تن در هکتار) رتبه اول عملکرد دانه را به دست آوردند. لازم است لاین های برتر این آزمایشات در بررسی های آتی به طور دقیق تر مورد مطالعه قرار گیرند. کلمات کلیدی: نخود زراعی ‭Cicer arietinum L.‬، آزمایشات بین المللی، طرح آلفا لاتیس، تحمل به خشکی