تولید هیبرید پسته مقاوم به شوری و بررسی مارکرهای مورفولوژیکی مقاومت به شوری

برای اجرای این تحقیق تعداد 4 ژنوتیپ ماده نسبتا مقاوم به شوری (ابراهیمی، بادامی زرند، سیف الدینی، سرخس)، 4 ژنوتیپ ماده حساس به شوری (کله قوچی، رضایی زودرس، ممتاز، فندقی)، 2 ژنوتیپ نر نسبتا مقاوم به شوری ‭(M‬،‮‭15‬ M‮‭16‬) و 2 ژنوتیپ نر حساس به شوری ‭(M‬،2M3) در نظر گرفته شد. تلاقی های بین ژنوتیپ های ماده و ژنوتیپ های نر به صورت گرده افشانی مصنوعی انجام شد و ‮‭16‬ هیبرید از این تلاقی ها به دست آمد. بذور هیبرید مرحله اول آزمایش بعد از جوانه زنی در آزمایشگاه به داخل گلدانهایی در گلخانه منتقل شدند. بذور هر هیبرید داخل 3 گلدان و هر گلدان شامل سه نهال کشت و نگهداری شد. طرح آماری مورد استفاده طرح کرت های خرد شده با پایه بلوک های کامل تصادفی بود که فاکتور اصلی سه سطح شوری ( صفر، 7 و ‮‭14‬ دسی زیمنس بر متر از نمک کلرید سدیم)، فاکتور فرعی آن ‮‭16‬ هیبرید و تعداد تکرار 3 و در هر تکرار سه نهال در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد با افزایش مقادیر شوری، پارامترهای رشدی نهال از جمله درصد نهال زنده، وزن تر و خشک ساقه، وزن تر و خشک ریشه و طول نهال روند کاهشی دارد. این موضوع به طور واضح تاثیرمنفی شوری را بر پارامترهای رشدی نهال نشان می دهد. نتایج تجزیه واریانس مشخص نمود اثر مقادیر متفاوت شوری آب آبیاری بر غلظت سدیم، پتاسیم و کلسیم در ریشه، ساقه و برگ نهالها دارای اختلاف معنی دار از نظر آماری می باشند. با افزایش میزان شوری، غلظت سدیم و کلسیم ساقه افزایش و غلظت پتاسیم ساقه کاهش می یابد. با افزایش سطح شوری غلظت سدیم برگ افزایش یافته و مقدار پتاسیم برگ کاهش می یابد. با افزایش میزان کلرور سدیم آب آبیاری، شاخص نسبت سدیم به پتاسیم در ریشه، ساقه و برگ افزایش می یابد. نتایج نشان داد اختلاف بین هیبریدهای پسته از نظر خصوصیات، وزن تر ساقه و ریشه، وزن خشک ساقه و ریشه و همچنین طول و قطر دمبرگ و طول نهال از نظر آماری معنی دار می باشد. از نظر وزن تر و خشک ساقه، بیشترین مقادیر به ترتیب مربوط به هیبریدهای (سیف الدینی ‭* m‬‮‭15‬)، ( فندقی ‭* m‬3)، (ابراهیمی ‭* m‬‮‭16‬) و (بادامی زرند ‭* m‬‮‭16‬) می باشد و کمترین مقادیر به ترتیب مربوط به هیبریدهای (سرخس ‭* m‬‮‭15‬)، (سرخس ‭* m‬‮‭16‬)، (رضایی ‭* m‬3) و (کله قوچی ‭* m‬2) می باشد. از نظر وزن تر و خشک ریشه، بیشترین مقادیر به ترتیب مربوط به هیبریدهای (سیف الدینی ‭* m‬‮‭15‬)، (ابراهیمی ‭* m‬‮‭16‬)، (ابراهیمی ‭* m‬‮‭15‬) و (فندقی ‭* m‬3) می باشد و کمترین مقادیر به ترتیب مربوط به هیبریدهای (سرخس ‭* m‬‮‭15‬)، (سرخس ‭* m‬‮‭16‬)، (رضایی ‭* m‬3) و (کله قوچی ‭* m‬2) می باشد. به طورکلی، هیبرید (سیف الدینی ‭* m‬‮‭15‬) به عنوان هیبرید مقاوم به شوری و بعد از آن هیبریدهای (ابراهیمی ‭* m‬‮‭16‬) و (فندقی ‭* m‬3) معرفی می شوند. کلمات کلیدی: هیبرید پسته، شوری، سدیم، کلسیم، پتاسیم