تهیه و نگارش فلور ایران (فاز ‭2)‬

ایران با مساحت قابل توجه و تنوع رویشگاهی از جمله کشورهایی است که تنوع گیاهی قابل ملاحظه ای را دارد، علاوه بر این مهد تعداد قابل توجهی از محصولات کشاورزی بوده که بعدا به نقاط دیگر دنیا انتقال یافته اند . شناسایی و معرفی گیاهان ایران به دلایل جذابیت از گذشته ای دور مورد توجه بوده و در گذشته مورد نظر بسیاری از گیاهشناسان دنیا قرار گرفته است. روش متداول در معرفی گیاهان هر منطقه به صورت فلور است که در مفهوم فعلی آن شامل مجموعه کتابهایی می شود که گیاهان یک منطقه درآن معرفی و توصیف می شوند. از اولین فلورهای مدونی که ایران و یا بخشی از ایران را در بر می گرفت به سالهای حدود ‮‭1850‬ میلادی بر می گردد. از آن به بعد علیرغم تلاشهای بسیار زیادی که در تدوین فلور ایران شده و منجر به انتشار فلورهایی نیز شده، هنوز فلور جامعی به زبان فارسی و مطابق با استانداردهای امروزی برای ایران تدوین نشده بود. جهت رفع این نقیصه طرح تدوین فلور ایران در سال ‮‭1367‬در محل موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، هرباریوم مرکزی ایران تهیه و به تصویب و سپس به مدت ‮‭20‬ سال اجرا شد. با اجرای فاز اول طرح تعداد ‮‭67‬ زیر طرح مصوب اجرا شده و حدود یک سوم مجموعه فلور ایران تدوین و چاپ شد . تعداد شماره های فلور منتشر شده ‮‭57‬ شماره که ‮‭57‬تیره را در بر می گیرد و شامل ‮‭2115‬ گونه و ‮‭429‬ جنس بود . در فاز دوم اجرای طرح تعداد ‮‭27‬ زیر طرح مصوب گردید و تعداد ‮‭19‬ جلد کتاب فلور ایران منتشر شد که ‮‭169‬ جنس و ‮‭1427‬ گونه را شامل می شود. به دلیل حجم عملیات تحقیقاتی هر تیره، تیره های بزرگ تقسیم یافته و تدوین فلور به عهده گیاهشناسان مختلف واگذار شده است. به خصوص درمورد این تیره ها قسمتهای زیادی آماده گشته که پس ازتکمیل آنها مجموعه نتایج در قالب یک شماره منتشر خواهندشد. در مجموع فلورحدود ‮‭1904‬ گونه دیگر نیز آماده شده که با مجموعه گونه های چاپ شده تعداد آنها به رقم حدود ‮‭5546‬ گونه می رسد . این رقم تقریبا حدود ‮‭86‬ درصد گونه های کشور رادر بر می گیرد . چنانچه مجموعه کل گونه های گیاهی کشور را ‮‭7500‬ گونه در نظر بگیریم حدود ‮‭1954‬ گونه دیگر باقی می ماند که فلور آنها بایستی بعدا و در فازهای بعدی طرح تدوین شود. در اجرای این طرح حدود ‮‭60‬ نفر از گیاهشناسان و دانشجویان کشور مشارکت داشته اند و در مجموع علاوه بر تهیه فلورهای مذکور حدود ‮‭50000‬ از نمونه های هرباریوم مرکزی ایران و سایر هرباریوم های کشور شناسایی شده است . همچنین با جمع آوری نمونه های گیاهی و تکمیل هرباریوم بسیار ی از کاستی های هرباریوم جبران شده است. به طوریکه مجموع نمونه های گیاهی هرباریوم در حال حاضر به حدود ‮‭100000‬ نمونه می رسد. در ضمن اجرای طرح متجاوز از ‮‭150‬ گونه گیاهی تشخیص داده شده که بر اساس مقررات به جامعه بین المللی معرفی شده است. در ضمن گونه های گیاهی قابل توجهی شناسایی شد که در گذشته برای ایران ناشناخته بود. واژه های کلیدی: فلور، ایران، گیاه، فارسی، تاکسونومی، نقشه انتشار، گونه، جنس، تیره.