تاثیر تاریخ های کاشت و نیتروژن بر عملکرد دانه و مقاومت به سرمای سه لاین پیشرفته گندم دوروم دیم در منطقه سردسیر دیم

به منظور بررسی تاثیر تاریخ کاشت و مصرف نیتروژن بر خصوصیات زراعی، عملکرد دانه و مقاومت به سرمای گندم دوروم دیم در منطقه سردسیر دیم مراغه این تحقیق در قالب طرح کرت های استریپ پلات بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم مراغه در طی سه سال زراعی( ‮‭1388-91‬) اجرا شد. براساس عامل تاریخ کاشت در سه سطح (‮‭15‬ و ‮‭30‬ مهر و ‮‭15‬ آبان) درکرتهای اصلی، مقدار نیتروژن (از منبع اوره در زمان کاشت و به صورت جایگذاری) در چهار سطح شامل صفر، ،‮‭50 25‬ و‮‭70‬ کیلوگرم ازت خالص در هکتار در کرت های فرعی و عامل ژنوتیپ در سه سطح ‭(G-‬‮‭1251‬ ، ‭Pg s / Chap /‬‮‭21563‬‭/ Altindane/ ‬و ‭Knd‬‮‭1149‬/ --) در کرت های فرعی در فرعی قرار داشتند. به منظور سبز شدن مناسب بذور اقدام به یکبار آبیاری (حدود ‮‭50‬ میلیمتر) بلافاصله پس از کاشت گردید. اثرات سرما بر روی ژنوتیپها در طول زمستان و در شرایط طبیعی(مزرعه ای) علیرغم نبودن پوشش کافی برف در طول زمستان و سرمای ‮‭18‬- در بعضی از سالها تاثیر چندانی نداشته و هیچ کدام از ژنوتیپها از بین نرفتند ولی در شرایط فریز تست در دمای پایین تر از 9- هر سه ژنوتیپ از بین رفتند. پس از انجام آزمون یکنواختی بر روی داده های عملکرد و برخی خصوصیات زراعی، تجزیه واریانس سالانه با توجه به نتایج در سال اول تاریخ کاشت سوم(‮‭15‬ آبان)، سطح کودی چهارم(‮‭70‬ کیلوگرم ازت خالص در هکتار) و لاین G‮‭1252‬ بیشترین عملکرد را داشتند ودرخصوص اثرات متقابل سه جانبه تاریخ کاشت سوم، سطح کودی چهارم و لاین G‮‭1252‬ بیشترین عملکرد دانه را به خود اختصاص داد. در عملکرد بیولوژیکی درخصوص اثرات متقابل سه جانبه تاریخ کاشت سوم، سطح کودی چهارم و لاین ‭Knd‬‮‭1149‬/ بیشترین عملکرد دانه را به خود اختصاص داد. در سال دوم اجرا بیشترین عملکرد به تاریخ کاشت اول(‮‭15‬ مهر)، سطح کودی دوم ‮‭25‬ کیلوگرم در هکتار) و لاین دوم ‭(Pg s / Chap /‬‮‭21563‬‭/ Altindane/ ) ‬و اثرات متقابل سه جانبه تاریخ کاشت دوم،سطح کودی دوم و لاین دوم در خصوص عملکرد دانه و بیولوژیکی بیشترین عملکرد را به خود اختصاص داد. در سال سوم بیشترین عملکرد دانه به تاریخ کاشت دوم، سطح کودی دوم و لاین G‮‭1252‬ و اثرات متقابل سه جانبه به تاریخ کاشت دوم، سطح کودی سوم و لاین ‭Knd‬‮‭1149‬/ و در عملکرد بیولوژیکی تاریخ کاشت اول، سطح کودی اول و لاین ‭Pg s / Chap /‬‮‭21563‬‭/ Altindane/ ‬اختصاص یافت. وتجزیه مرکب(سه سال) انجام و میانگین تیمارها با آزمون چند دامنه ای دانکن مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان داد که تاریخ کاشت اول(‮‭15‬ مهر) با مصرف ‮‭70‬ کیلوگرم ازت خالص در هکتارولاین G‮‭1252‬ در شرایط آب و هوایی مراغه سبب افزایش عملکرد دانه دوروم گردید. واژه های کلیدی: گندم دوروم، تاریخ کاشت، کود نیتروژن، سرما و عملکرد