ارزیابی کمی اثرات ‭Mnemiopsis leidyi ‬به عنوان یک آلاینده زیستی بر روی ساختار مجموعه های اکولوژیک حوزه جنوبی دریای خزر با تاکید بر مجموعه پلانکتونی

چکیده: با ورود گونه مهاجم شانه دار ‭Mnemiopsis leidyi ‬به دریای خزر درسال ‮‭1379‬ این اکوسیستم دچار تغییراتی شده است .در این بررسی ارزیابی کمی اثرات شانه دار به عنوان یک گونه مهاجم و آلاینده زیستی بر زوپلانکتون دریای خزر طی سال های ‮‭1389-1380‬ انجام گرفت .آنچه از نتایج مشخص شد که دامنه فراوانی و پراکنش شانه دار ‭(ADR) ‬طی سال های ‮‭1388-1380‬ در گروه ‭E)‬بیومس زیاد ودر همه مکان ها ) و در سال ‮‭1389 , ADR ‬در گروه‭D ‬ارزیابی شد. طی سال های ‮‭1388-1380‬ فصل تابستان ‭ADR ‬در گروه E، اما در تابستان ‮‭1389‬میزان بیومس نسبی شانه دار کاهش یافت و ‭ADR‬،در گروه ‭D ‬ارزیابی شد. در فصل پاییز نیز در طی سال های ‮‭1389-1380 , ADR‬، فقط در پاییز ‮‭1383‬ و ‮‭1389‬ به ترتیب ‭C ‬و ‭D ‬می باشد در بقیه سال ها درصد بیومس نسبی زیاد و ‭ADR‬،در گروه ‭E ‬ارزیابی شد .در فصل زمستان میزان بیومس نسبی شانه دار کاهش یافت و فقط در زمستان ‮‭1380‬ بیومس نسبی زیاد و‭ADR ‬،در گروه ‭E ‬ا رزیابی شد. در زمستان ‮‭1382‬ و ‮‭1383‬ ‭ADR ‬در گروه ‭D ‬و در زمستان ‮‭1387‬ بیومس شانه دار صفر می باشد. از زمستان ‮‭1389-1388‬ روند کاهشی است و ‭ADR ‬به ترتیب ‭B ‬و ‭A ‬ارزیابی شد.فصل بهار‭ADR‬، در گروه ‭A-D ‬متغیر می باشد. سال ‮‭1380‬ که بیومس نسبی شانه دار بیش از ‮‭90‬ درصد می باشد تهاجم شانه دار، درمرحله گسترش ‭( Expantion) ‬و سال های بعد( ‮‭1387-1381‬ ) با توجه کاهش و افزایش متناوب و سپس روند کاهشی ( ‮‭1389-1387‬) ، تهاجم در مرحله سازگاری ‭( Adjustment( ‬ارزیابی شد.با ارزیابی کمی اثر شانه دار برروی جامعه زوپلانکتون با توجه به حذف گونه کلیدی ‭(Eurytemora sP.) ‬و گونه های بومی دیگر در تمامی فصول سال های ‮‭1389 -1380‬ خیلی قوی‭(Massive) ‬و کد اثر C4 می باشد. در فصول تابستان و پاییز که زیتوده شانه دار بیش از %‮‭50‬ می باشد تنها گونه ‭Acartia tonsa ‬حضور دارد اما در فصول بهار و زمستان که میزان زیتوده شانه دار کاهش می یابد گونه های بیشتری توانسته اند حضور پیدا کنند. کلمات کلیدی: شانه دار مهاجم، گونه های بومی ، جامعه زوپلانکتون ، حوزه جنوبیدریای خزر ، تهاجم