مطالعه اثر بازدارندگی جدایههای قارچی آنتاگونیست بر تولید آفلاتوکسین توسط قارچ‭Aspergillus flavus‬

باتوجه به اهمیت ویژه پسته در اقتصاد کشور و لزوم کاهش آلودگی میوه پسته به آفلاتوکسین، راهکارهای مختلفی برای جلوگیری از تولید آفلاتوکسین و نیز سم زدایی آن در پسته پیشنهاد شده است. با توجه به نقش و اهمیت کنترل بیولوژیک، در این پژوهش، استفاده از عوامل بیوکنترل قارچی جهت شناسایی اثر بازدارندگی آنها روی تولید آفلاتوکسین مورد بررسی قرار گرفت. بعد از کشت همزمان ‮‭25‬ جدایهی قارچی آنتاگونیست با یک جدایه توکسینزای ‭Aspergillus flavus ‬به طور جداگانه در محیط مایع عصاره مخمر ساکاروز به مدت ‮‭10‬ روز در دمای ‮‭25‬ درجه سانتیگراد واستخراج آفلاتوکسین نمونهها، میزان آفلاتوکسین آنها به روش کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا ‭(HPLC) ‬اندازهگیری گردید. در این بررسی جدایههای ‮‭204‬ ‭Trichoderma harzianum ‬و ‮‭270‬ ‭Aspergillus niger ‬با ‮‭91/27‬ و ‮‭15/05‬درصد، به ترتیب بیشترین و کمترین اثر بازدارندگی را بر تولید آفلانوکسین در بین جدایه و نسبت به شاهد نشان دادند. اثر بازدارندگی 9 جدایه ‭Trichoderma harzianum‬، بر تولید آفلاتوکسین از ‮‭23/43‬ تا ‮‭91/27‬ درصد متغیر بود. چهار جدایه‭T. harzianum‬، دو جدایه ‭A. flavus ‬غیر توکسین زا وجدایههای ‮‭256‬‭) Trichoderma koningii(‬‮‭235‬) ، ‭Trichoderma aureoviride (‬‮‭117‬) ،‭Trichoderma asperellum (‬‮‭378‬) ، ‭Trichoderma crassum (‬‮‭222‬) ، ‭Pencillium citrinium) ‬و ‮‭114‬‭) Trichoderma brevicompactum) ‬دارای اثر بازدارندگی بیش از ‮‭50‬ درصد بر تولید آفلاتوکسین بودند. در مجموع نتایج بررسی جدایههای آنتاگونیست نشان داد که تقریبا ‮‭50‬ درصد از جدایههای مورد استفاده، درکاهش تولید آفلاتوکسین قارچ ‭A. flavus ‬توکسین زا نقش موثری دارند. واژه های کلیدی: پسته- توکسین - عوامل بیوکنترل کنترل بیولوژیکی‭-Aspergillus flavus - HPLC