تولید هسته های اولیه عاری از بیماری های مهم قابل انتقال از طریق پیوند در ارقام پرتقال

در این بررسی، بومی سازی روش ریزپیوندی نوک شاخه ارقام پرتقال والنسیا، خونی مورو و واشنگتن ناول با تحقیق روی نحوه گندزدایی و نگهداری بذر پایه ها و نوع محیط کشت انجام شد و درصد گیرایی پیوند در آنها محاسبه گردید. در آزمایش اول تاثیر چهار ترکیب متفاوت از سموم مختلف قارچ کش بنومیل، کاپتان، کربوکسی تیرام و اکسی کلرورمس جهت گندزدایی بذرها مورد مقایسه قرار گرفت. در شرایط مساوی، قارچ کش کربوکسی تیرام از قدرت گندزدایی بالاتری برخوردار بود. در آزمایش دوم شرایط بهینه گندزدایی بذرها با دو فاکتور غلظت ماده گندزدا (با سه سطح ،‮‭15 10‬ و ‮‭20‬ درصد) و مدت زمان قرارگیری بذرها در ماده گندزدا (،‮‭15 10‬ و ‮‭20‬ دقیقه) هر کدام با سه تکرار (‮‭10‬ بذر در هر تکرار) مورد مقایسه قرار گرفت . بهترین شرایط در غلظت ‮‭10‬ درصد و زمان ‮‭15‬ دقیقه بدست آمد. در آزمایش سوم به بررسی شرایط بهینه گندزدایی پیوندک ها با دو فاکتور غلظت ماده گندزدا (،‮‭10 5‬ و ‮‭15‬ درصد محلول تجاری ضدعفونی کننده حاوی ‮‭5/2‬ درصد ماده موثره هیپوکلریت سدیم) و مدت زمان قرارگیری پیوندک ها در ماده گندزدا (،‮‭10 5‬ و ‮‭15‬ دقیقه) با سه تکرار و ‮‭10‬ بذر در هر تکرار پرداخته شد. بهترین نتایج از غلظت پنج درصد و زمان ‮‭10‬ دقیقه حاصل شد. در آزمایش آخر به تعیین اثر نوع محیط کشت و سن پایه در گیرایی پیوند پرداخته شد. آزمایش با دو فاکتور نوع محیط کشت در دو سطح محیط کشت موراشی و اسکوگ و پرلیت (در شرایط غیر استریل) و سن پایه در سه سطح ،‮‭15 10‬ و ‮‭20‬ روز، با سه تکرار و ‮‭10‬ بذر در هر تکرار اجرا گردید. نتایج آزمایش اختلاف معنی داری را بین دو محیط کشت بر صفت گیرایی پیوند نشان نداد. این در حالی بود که در میان سنین مورد بررسی پایه در این آزمایش، بیشترین گیرایی پیوند مربوط به سن ‮‭15‬ روزگی با ‮‭50‬ درصد و کمترین آن مربوط به سن ‮‭20‬ روزگی با ‮‭35‬ درصد بود. در نهایت صحت تکنیک ریزپیوندی با اثبات عدم وجود عامل بیماری تریستزا و ویروییدهای مرکبات در گیاهان حاصله از مرحله سالم سازی با تکنیک ایمیونوپرینت ‭(Direct Tissue Blot Immuonoassay) ‬جهت ردیابی عامل بیماری تریستزا و آزمون ‭Multiplex RT-PCR ‬با مخلوط پرایمرهای ویروییدهای اگزوکورتیس مرکبات ‭(Citrus exocortis viroid‬، ‭CEVd)‬، کوتولگی رازک ‭(Hop stunt viroid‬، ‭HSVd)‬، تاخوردگی برگ مرکبات ‭(Citrus bent leaf viroid‬، ‭CBLVd) ‬و کوتولگی مرکبات ‭(Citrus dwarfing viroid‬، ‭CDVd) ‬بررسی شد. به استناد تکنیک های مورد اشاره، یک نهال عاری از این عوامل از هر رقم انتخاب و با ایندکس بیولوژیکی بررسی شد . آنالیز بافت گیاهان محک با آزمون های فوق، سلامت این ارقام را تایید نمود. کلمات کلیدی : پرتقال، تریستزا، ریز پیوندی، مرکبات، ویرویید