بررسی و شناخت ویژگی های پوشش گیاهی حاشیه رودخانه ها و مسیل های استان خراسان شمالی

استان خراسان شمالی با مساحتی بالغ بر ‮‭28166‬ کیلومتر مربع که ‮‭1/71‬ درصد مساحت کشور را تشکیل می دهد، به دلایل شرایط خاص اقلیمی و وضعیت بارش در این مناطق، یکی از مناطق سیل خیز کشور محسوب شده و شبکه گسترده ای از رودخانه های دایمی، فصلی و سیلابی در آن گسترده شده اند که اغلب آن ها از داخل استان سرچشمه گرفته و در نهایت به دریای خزر و بخشی نیز به کویر مرکزی ایران منتهی می گردند. به منظور شناخت ویژگی های پوشش گیاهی حاشیه این رودخانه ها، ابتدا بر اساس شبکه هیدروگرافی بر روی نقشه ‮‭250000‬: ،1 شبکه رودخانه های استان تهیه و سپس با توجه به محدوده های مطالعاتی تماب، کل استان به ‮‭22‬ محدوده مطالعاتی تقسیم شد و شبکه رودخانه ای هر واحد مطالعاتی تهیه و رودخانه های آن شماره گذاری گردید. با انطباق شبکه هیدروگرافی ‮‭250000:1‬ تهیه شده با شبکه هیدروگرافی نقشه های توپوگرافی 1:،‮‭25000‬ و نقشه های کاربری اراضی 1:،‮‭25000‬ همچنین بازدید های میدانی صورت گرفته اطلاعاتی پوشش گیاهی آبراهه ها همچون:پوشش غالب آبرهه ها، فرم رویشی غالب آبراهه ها و پوشش غالب در حریم ‮‭50‬ متری کرانه راست و چپ آبراهه ها مشخص گردید. در نهایت کلیه اطلاعات جمع آوری شده از عملیات های میدانی و سنجش از دور، به صورت بانک اطلاعاتی مشخصات عمومی مسیل ها در قالب لایه های ‭ArcGIS ‬و فایل های ‭dbf ‬و ‭Excel ‬مدون شدند. تعداد ‮‭22‬ محدوده مطالعاتی شناسایی گردید که مجموع طول آبراهه های آن ها برابر ‮‭6449/838‬ کیلومتر می باشد. از این تعداد ‮‭3739/617‬ کیلومتر پوشش غالب حاشیه آبراهه ها زراعت، ‮‭2504/558‬ کیلومتر مرتع، ‮‭629/213‬ کیلومتر سنگ و سنگریزه، ‮‭531/06‬ کیلومتر جنگل و مابقی سایر کاربری ها بوده است. از نظر فرم رویشی نیز ‮‭992/915‬ کیلومتر فرم درخت و درخچه ای و مابقی علفی و بوته ای بوده است. در کرانه چپ تا حریم ‮‭50‬ متری زراعت با اختصاص ‮‭3469/90‬ کیلومتر بیشترین پوشش و در کرانه راست نیز زراعت با ‮‭3410/93‬ کیلومتر بیشترین پوشش را به خود اختصاص داده به طوریکه در کرانه راست از پوشش زراعت کاسته شده است و به پوشش مرتعی اضافه گردیده است . کلمات کلیدی: رودخانه ها، محدوده مطالعاتی، بانک اطلاعات، سنجش از دور، پوشش گیاهی