مطالعه برهمکنش گونه های قارچ میکوریزی ‭Glomus ‬و نماتود ریشه گرهی پسته در شرایط گلخانه

نماتودهای مولد غده، یکی از مهمترین عوامل بیماریزای درختان پسته بوده که می توانند موجب کاهش محصول و عمر مفید درختان پسته شوند. از طرف دیگر حضور قارچ های میکوریز آربوسکولار در ریشه می تواند علاوه بر بهبود وضعیت جذب آب و مواد غذایی و رشد بهتر گیاهان، موجب کاهش خسارت بیماری های گیاهی و نیز کنترل آنها شود. در این تحقیق، تاثیر دو گونه قارچ میکوریز آربوسکولار ‭Glomus mosseae ‬و ‭Glomus intraradices ‬بر کنترل نماتود ‭Meloidogyne incognita ‬در نهال های دو پایه پسته آتلانتیکا و بادامی زرند مورد بررسی قرار گرفت. مایه زنی نهال های سه ماهه پسته با مخلوطی از اینوکولوم دو گونه قارچ ‭AM ‬صورت گرفته و دو ماه بعد، لاروهای سن دو نماتود به میزان ‮‭2000‬ عدد به ازا هر نهال مایه زنی شدند. نتایج نشان داد که مایه زنی قارچ های ‭AM ‬می تواند موجب افزایش وزن خشک اندام هوایی، وزن تر ریشه، سطج برگ، ارتفاع نهال ها، میزان کلروفیل و غلظت قندهای محلول و همچنین غلظت عناصر معدنی در نهال های پسته گردد که میزان افزایش هر یک از صفات فوق در میان پایه های پسته متفاوت بود. مایه زنی ‭M. incognita ‬نیز موجب کاهش میزان صفات فوق گردید که این کاهش در پایه بادامی زرند بیشتر از پایه آتلانتیکا بود. در تیمار برهمکنش قارچ های ‭AM-‬نماتود کلیه صفات رویشی و بیوشیمیایی اندازه گیری شده در مقایسه با تیمار مایه زنی با نماتود افزایش نشان داد که این افزایش تنها در پایه بادامی دارای تفاوت معنی دار بود. مایه زنی نماتود نتوانست درصد کلنیزاسیون قارچ های ‭AM ‬را در ریشه پایه های پسته به صورت معنی دار کاهش دهد اما مایه زنی قارچ های ‭AM ‬تعداد گال و کیسه تخم نماتود را در هر دو پایه پسته به طور معنی داری کاهش داد. در مجموع نتایج این تحقیق نشان داد که کلنیزه شدن ریشه نهال های پسته با قارچ های ‭AM ‬می تواند باعث بهبود وضعیت رشدی و تغذیه نهال های پسته و کاهش شدت بیماری ناشی از ‭M. incognita ‬شود. کلمات کلیدی: پسته، نماتود ریشه گرهی، کنترل بیولوژیکی، قارچ های میکوریز آربوسکولار