تعیین سطح بهره وری تولید پسته و تحلیل دیدگاه باغداران در خصوص امکان ارتقای بهره وری در استان کرمان

مطالعات گذشته بر کاهش مزیت نسبی تولید و صادرات محصول پسته طی سالهای اخیر تاکید داشته اند. با توجه به اهمیت محصول پسته از نظر درآمد زایی و اشتغال در اقتصاد کشور و خصوصا استان کرمان و نیز در راستای حفظ و ارتقای مزیت نسبی تولید و صادرات و نیز موقعیت کشور در بازار جهانی پسته، ارتقای بهره وری تولید و صادرات محصول ضروریمی باشد. همچنین بهبود بهره وری به عنوان بهترین گزینه برای افزایش سطح تولید و صادرات در مقایسه با توسعه سطح زیر کشت می باشد.در این تحقیق سطح بهره وری کل عوامل تولید پسته، با استفاده از شاخص ترنکوییست تعیین گردید و میزان تغییر این شاخص طی 4 سال محاسبه شد. دیدگاههای تولید کنندگان پسته در خصوص مشکلات موجود و راهکارهای مناسب برای ارتقای بهره وری تولید نیز پرسیده شد و به کمک آمار توصیفی مورد تحلیل قرار گرفت. در این پروژه با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای ، اطلاعات مورد نیاز از 200 نفر تولید کننده در استان کرمان طی 4 سال زراعی متوالی جمع آوری گردید.نتایج نشان داد که میانگین بهره وری از سال 1392 تا 1394 کاهش یافته است. رشد بهره وری در سال 1392 نسبت به سال 1391، 3/20 درصد بوده است که در سالهای 1393 و 1394 نسبت به سال 1391، به ترتیب به 6/9- و 31- درصد رسیده است. بهره وری حداکثر در سال 1392، 27/4 بوده و در سالهای 1393 و 1394 به ترتیب به 96/2 و 23/2 کاهش یافته است. حداقل بهره وری که در سال 1392، 15/0 بوده در سال 1393 به 08/0 کاهش یافته و در سال 1394 به 25/0 افزایش پیدا کرده است. تعداد بهره برداران پسته کاری که بهره وری آنها نسبت به سال پایه کمتر شده است، در سالهای 1392 تا 1394 افزایش یافته است و بر عکس.نتایج همچنین نشان می دهد که میانگین بهره وری 3 ساله برابر 89/0 می باشد که نسبت به بهره وری سال پایه 11 درصد کاهش نشان می دهد. حداکثر بهره وری میانگین 3 ساله، 25 /3 و حداقل آن 08/0 می باشد. از بین 109 بهره بردار که بهره وری آنها محاسبه شده است، 78 نفر دارای بهره وری کمتر از 1 هستند که نشان می دهد بهره وری آنها کاهش یافته و 31 نفر دارای بهره وری بیشتر از 1 هستند که نشان می دهد بهره وری آنها افزایش یافته است.همچنین نتایج نشان داد کهاز نظر باغداران پسته، کم آبی، پایین بودن کیفیت نهاده ها و شرایط نامناسب جوی از مهمترین دلایل پایین بودن بهره وری باغ های پسته می باشند و با تامین آب، افزایش اطلاعات مربوط به باغداری به کشاورزان و کارگران و استفاده از مدیریت صحیح باغداری می توان به بالا بردن بهره وری کمک کرد.واژه های کلیدی: بهره وری، شاخص ترنکوییست، تولید ، صادرات، پسته