بررسی نقش فعالیت های زنان روستایی در عرصه های جنگلی استان گیلان

زنان به عنوان نیمی از منابع انسانی جهان، برای برخورداری از حقوق انسانی باید در برنامه های توسعه به ویژه توسعه روستایی مشارکت داشته باشند تا از نتایج آن نیز بهره مند شوند و این امر همچنین موجب شود که زنان در برنامه ریزی ها و سیاست گذاری ها مورد توجه بیشتری قرار گیرند. از جمله مهم ترین ابعاد اجتماعی نقش زنان روستایی به عنوان نیمی از افراد جامعه، مشارکت در حفظ منابع طبیعی و محیط زیست است. از این رو تحقیق حاضر سعی دارد، نقش فعالیت های زنان روستایی در عرصه های جنگلی استان گیلان را مورد بررسی و مطالعه قرار دهد تا به برنامه ریزان و سیاست گذاران در جهت برنامه ریزی بهینه یاری رساند. این تحقیق به صورت توصیفی- تحلیلی بوده و در گردآوری اطلاعات از دو روش کتابخانه ای و میدانی استفاده شد. بدین منظور شهرستان های لاهیجان در شرق، تالش در غرب و رودبار در جنوب انتخاب گردیدند. در محدوده مورد مطالعه، تعداد کل زنان جنگل نشین (16633=N) نفر بودند. از این تعداد 5426 نفر جمعیت زن ساکن مناطق جنگلی شهرستان لاهیجان، 5401 نفر جمعیت زن ساکن در مناطق جنگلی شهرستان تالش و 5806 نفرجمعیت زن ساکن در مناطق جنگلی شهرستان رودبار بود که با توجه به جدول حداقل حجم نمونه بارتلت و همکاران با درنظر گرفتن ضریب آلفای 05/0، تعداد 357 نفر به عنوان نمونه آماری در سه شهرستان یاد شده انتخاب (که با در نظر گرفتن 5 % بیشتر از مجموع تعداد حجم نمونه فوق الذکر (357)، تکمیل تعداد 375 پرسش نامه در این 3 شهرستان درنظر گرفته شد). فلذا از تعداد 375 پرسش نامه توزیع شده در شهرستان های مورد نظر، تعداد 360 پرسش نامه تکمیل شده قابل استفاده دریافت گردید که نرخ بازگشت آن را 96 درصد نشان داد و روایی محتوایی پرسش نامه توسط کارشناسان متخصص ذیربط مرتبط با موضوع مورد تایید قرار گرفت. همچنین، آزمون پایایی به وسیله یک مطالعه راهنما برای به دست آوردن ضریب اعتبار پرسش نامه انجام و ضریب آلفای کرونباخ، 821/0 به دست آمد. برای تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS استفاده گردید. نتایج نشان داد، بین جنگل وعرصه های جنگلی و نوع فعالیت زنان در خانواده های جنگل نشین رابطه ای جدایی ناپذیروجود دارد و بسیاری از فعالیت های خانواده، ارتباط مستقیم با عرصه های جنگلی دارد و بین ویژگی های فردی و نوع فعالیت زنان در عرصه های جنگلی هیچ گونه رابطه معنی داری وجود ندارد. همچنین افزایش امکانات زنان جنگل نشین مهم ترین عامل موثر در جلوگیری از تخریب جنگل و حفاظت از عرصه های جنگلی بود و نیز فعالیت زنان در عرصه های جنگلی از مهم ترین و کلیدی ترین وظایف آنان شناخته شد. واژه های کلیدی: زنان، عرصه های جنگلی، جنگل نشین، استان گیلان