ارزیابی عملکرد دانه و خصوصیات زراعی ژنوتیپ های گندم به منظور گزینش لاین های مناسب برای آبیاری تکمیلی در منطقه سرد

افزایش عملکرد در واحد سطح تحت تنش خشکی یکی از مهم ترین عوامل موثر تولید گندم در ایران است. در این راستا و به منظور ارزیابی عکس العمل ژنوتیپ های گندم دیم به تنش رطوبتی تعداد 49 و 44 ژنوتیپ پیشرفته گندم دیم (به ترتیب در سال اول و دوم) به همراه شاهد تک-آب تحت تنش خشکی (دیم) و یک بار آبیاری در زمان کاشت در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در طی دو سال زراعی 95-1393 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم مراغه موردمطالعه قرار گرفتند. در طول فصل زراعی صفاتی مانند تعداد روز تا ظهور خوشه، تعداد روز تا رسیدگی فیزیولوژیکی، ارتفاع بوته، طول سنبله، وزن هزاردانه و عملکرد دانه مطالعه شدند. نتایج تجزیه سالیانه نشان داد که بین ژنوتیپ های موردمطالعه تفاوت معنی دار برای عملکرد دانه وجود داشت. تجزیه واریانس مرکب برای صفت عملکرد دانه اختلاف آماری معنی داری در سطح 1% برای اثر ساده محیط ، ژنوتیپ و اثر متقابل ژنوتیپ× محیط نشان داد. براساس نتایج لاین های شماره 21، 18، 15، 13، 25 و 4 به ترتیب با 4172، 4023، 3975، 3970، 3948 و 3909 کیلوگرم در هکتار عملکرد دانه بیشتری داشتند. میانگین عملکرد دانه شاهد تک-آب در این آزمایش 3273 کیلوگرم در هکتار بود و این لاین ها برای آزمایش تحقیقی ترویجی انتخاب شدند.کلمات کلیدی: گندم، آبیاری تکمیلی، خشکی، زودرسی، عملکرد دانه