بررسی اثرات تغییرات آب و هوایی بلند مدت بر تولید علوفه مراتع جهت استفاده در برنامه بیمه مراتع استان سمنان( مراتع ییلاقی جاشلوبار مهدیشهر)

دامداری در مراتع به دلیل ارتباط مستقیم علوفه مرتع با برخی از عوامل طبیعی از عرصه های بسیار پر خطر و با ریسک بالا برای سرمایه گذاری در بخش بیمه کشاورزی است. لذا ارایه مدلهایی متناسب با میزان تولید سبب سهولت، دقت و سرعت محاسبه غرامت در مساله بیمه مراتع می شود. گسترش گیاهان تحت تاثیر عوامل اقلیمی و خصوصیات خاک قرار دارد. در تحقیق حاضر مطالعه در سه محور پوشش گیاهی، عوامل اقلیمی و خاکشناسی در منطقه جاشلوبار استان سمنان و در دو تیپ گیاهی Taraxacum roseum Festuca rubra – در قسمت مرگسر و Stipa lessingiana Cousinia nekarmanica – در قسمت سفید دشت به مدت 4 سال متوالی صورت گرفت. نمونه برداری از پوشش گیاهی در دو ترانسکت 400 متری در هر تیپ گیاهی و در قالب 15 پلات یک متر مربعی صورت گرفت. در هر پلات درصد پوشش، تراکم و تولید (با روش قطع و توزین) ثبت شد. اطلاعات اقلیمی نیز محاسبه گردید. مطالعات خاک در سه تکرار و دو عمق انجام شد. به منظور بررسی اختلاف بین سالها از مقایسه میانگین دانکن و جهت تعیین ارتباط هر یک از فاکتورهای اقلیمی با فاکتورهای پوشش گیاهی و تعیین مدل مناسب موثر از محاسبات همبستگی، رگرسیون ساده و چند متغیره استفاده شد. در نهایت مدل مناسب برای منطقه و دو تیپ گیاهی توسط شاخصهای رویشگاهی‬ تعیین گردید. بر اساس نتایج رگرسیون گام به گام موثرترین عوامل در برآورد تولید در سه قسمت سفید دشت، مرگسر و کل منطقه جاشلوبار در گام اول حداکثر مطلق دما بوده است که این فاکتور در دو مقطع حساس زمانی یعنی اسفند و خرداد اثرگذار بوده و ضریب تعیین معادله تولید در این سه قسمت به ترتیب 96%، 95% و 97% می باشد. در گام دوم نیز به ترتیب حداقل مطلق دما در مرداد ماه، حداقل مطلق رطوبت در آذر ماه و حداقل مطلق رطوبت در آبان ماه وارد معادله برآورد تولید شده و ضریب تعیین معادله تولید در هر سه قسمت 99% است. این موضوع نشان می دهد تغییرات تولید به پارامترهایی که حالت مطلق دارند بسیار حساس بوده است. علاوه بر بارندگی، حداکثر مطلق دما، حداقل مطلق دما و حداقل مطلق رطوبت از مهمترین این عوامل بوده اند.واژه های کلیدی: تولید علوفه، حداکثر مطلق دما، حداقل مطلق دما، حداقل مطلق رطوبت، استان سمنان، مرتع جاشلوبار.