بررسی عوامل تاثیرگذار بر بهره وری کل تولید پسته و ارتباط بهره وری کل با محصول تولیدی و نهاده های مصرفی در استان کرمان

در سالهای اخیر بهره وری کل تولید پسته در استان کرمان به دلایل مختلفی از جمله کمبود نقدینگی در دسترس و کاهش کمیت و کیفیت منابع آب کاهش یافته است. به دلیل تورم موجود، هزینه های تولید افزایش داشته و در نتیجه سود آوری تولید پسته رو به کاهش است و در برخی باغ های پسته استان کرمان تولید پسته غیر اقتصادی شده است. شناسایی عوامل تاثیر گذار بر بهره وری کل تولید و نیز بهره وری جزیی نهاده های تولیدی و اصلاح مدیریت فنی و اقتصادی باغداران پسته کار متناسب با عوامل مثبت و منفی موثر بر بهره وری، می تواند زمینه ارتقای آن را فراهم سازد و در نتیجه سودآوری تولید را نیز افزایش دهد. در این پروژه تحقیقاتی با توجه به نحوه پراکنش جامعه آماری ( شامل کلیه باغداران پسته کار در استان کرمان)، از روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای تصادفی استفاده شده و اطلاعات مورد نیاز با کمک روش پیمایشی و مصاحبه حضوری و تکمیل پرسشنامه از 200 نفر تولید کننده پسته طی 4 سال زراعی متوالی ( 94-91) جمع آوری گردید. شاخص ترنکوییست تیل برای محاسبه بهره وری کل واحدهای تولیدی پسته مورد استفاده قرار گرفت. عوامل موثر بر بهره وری تولید پسته طی سال های مورد مطالعه با استفاده از روش تحلیل رگرسیون چند متغیره و روش آنالیز واریانس مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که میانگین بهره وری کل تولید پسته، رشد بهره وری کل و حداکثر آن طی سالهای مورد مطالعه کاهش یافته است. میزان سواد بیشتر بهره برداران و مصرف بیشتر کودهای شیمیایی اثر مثبت بر بهره وری کل باغات پسته دارند اما تعداد بیشتر قطعات باغ، تعداد بیشتر اعضای خانواده، پایین بودن نسبت درخت نر به درخت ماده و میزان مصرف کودهای آلی اثر منفی بر بهره وری کل نشان می دهند. نتایج همچنین موید این است که بهره وری نیروی انسانی، بهره وری کودهای محلولپاشی، بهره وری کودهای آلی و بهره وری آب تاثیر مثبت بر تولید در هکتار دارند. در نهایت با هدف ارتقای بهره وری کل و عملکرد در هکتار باغات پسته و بر اساس مهمترین نتایج بدست آمده، پیشنهاد می گردد تا زمینه ورود فارغ التحصیلان دانشگاهی در رشته های کشاورزی به بخش تولید پسته فرام گردد، یکپارچه سازی مدیریت در باغات پسته همجوار انجام شود و بر بازار نهاده های کشاورزی و بازار اعتبارات کشاورزی مدیریت و نظارت بیشتر و موثرتری صورت پذیرد. واژه های کلیدی: پسته، بهره وری کل، بهره وری جزیی، تولید در هکتار، نهاده در هکتار، سودآوری.