بررسی مواد، مصالح و تکنیک های ساخت بخورسوزهای فلزی دوره سلجوقی ناحیه خراسان

با روی کار آمدن سلجوقیان در ایران، هنر و صنعت در زمینه های مختلف به رشد وبالندگی بی سابقه ای دست یافت. فلزکاری از هنرهایی بود که پیشرفت چشمگیری خصوصادر خراسان از مناطق اصلی تحت سلطه ی سلجوقیان یافت. در این منطقه تنوعاتی درساخت اشیاء به وجود آمد و مکتب فلزکاری خراسان به وجود آمد. یکی از این اشیاءبخورسوزها بودند که دارای تکنیک های متنوع ساخت و تزیین بودند. سنت بخور سوزاندنبا کارکردهای مختلف مذهبی، درمانی و بهداشتی و معطر کردن فضا، ایالات شمال شرقیایران به خاطر بخورسوزهایی که با فلز ساخته می شد شهرت یافت. در این بین بررسی موادو مصالح، تکنیک های ساخت بدنه، بررسی فرم و نقش بخو رسوزهای فلزی دوره سلجوقیناحیه خراسان به دلیل عدم وجود یک تاریخ جامع یا اثری دایر هالمعارفی درباره هنر اسلامیدر بیشتر پژوهش ها مغفول مانده است. البته در این مقاله تنها به بررسی مواد و مصالح وتکنیک های ساخت و تز یین پرداخته می شود. با بررسی های انجام شده بر روی نمونه هاییکه از موزه هایی مانند لوور، ارمیتاژ، ایران باستان و .... برخی سایت ها به دست آمده، می تواناظهار داشت مواد و مصالح مورد استفاده در ساخت و تز یین بخورسوزها غالبا مس، آلیاژهایمس، نقره و به ندرت طلاست. مشبک کاری از تکنیک های اصلی و ضروری تز یین است وقلمزنی و کنده کاری، بعضا ترصیع کاری و به ندرت کوفت گری از سایر تکنیک های تزیینبخورسوزها هستند. که غالبا به روش ریخته گری ساخته شده اند.

کلیدواژه ها:

بخورسوز ، فلزکاری ، دوره سلجوقی ، خراسان ، مواد و مصالح ، تکنیک ساخت و تزیین