محمدباقر نصیری
معلم - عضو کمیته مرکزی متخصصین فعال آ.پ - عضو جمعیت گفتمان انقلاب اسلامی - عقیدت سیاسی
9 یادداشت منتشر شدهمزایای استفاده از آموزش الکترونیکی
محمدباقرنصیری
09190982136
مزایای استفاده از آموزش الکترونیکی
آموزش رکن اصلی در توسعه پایدار هر کشور است و آموزش الکترونیکی امروزه از جدیدترین، موثرترین و مطمئن ترین روش ها در توسعه آموزش های فردی و سازمانی است. سیستم نوین آموزش الکترونیکی فواید و مزایای منحصربه فردی را برای افراد، سازمان ها و مراکز آموزشی به همراه دارد. (نیرومند و بخت آوری، 1390.)
در دنیای امروز سازمان ها از تکنولوژی اطلاعات به منظور ابزاری در جهت کمک به سازمان و مدیریت دانش استفاده می کنند. هر تکنولوژی که منجر به جمع آوری، ذخیره سازی، پردازش و انتشار اطلاعات گردد، تکنولوژی اطلاعات نام دارد (دامغانیان، زارعی و روزیان، 1390 ). رسانه ها بر شیوه های زندگی و سلیقه های عمومی در جامعه تاثیر می گذارند. یکی از تاثیرات امروزه رسانه های عصر جدید، تاثیر آن ها بر الگوها و روش های زندگی انسان ها است به طوری که بنا بر اعتقاد گیدنز رسانه ها با قدرت عظیم فرهنگی خود می توانند بر الگوهای زندگی انسان ها تاثیر بگذارند (نوابخش، 1393)
در جهان امروز، فرهنگ رسانه ای با برتری رسانه اینترنت و تلفن همراه فراگیرترین و مسلط ترین فرهنگ تاثیرگذار در جامعه است. مرکز ثقل این تاثیر روی نسل در حال رشد، یعنی نوجوانان و جوانان است؛ به عبارت دیگر، بخش قابل توجهی از زندگی جوانان امروز به ویژه دانش آموزان را ارتباط با اینترنت و تلفن همراه تشکیل می دهد. هرچند این ارتباط می تواند به رشد مهارت های مختلف یادگیری منجر شود، اما در کنار این مهارت ها و مزایا باید در کمین خطرهای پنهان آن نیز بود (حسن زاده وهمکاران، 1389)
همگام با پیشرفته ای سایر بخش ها نظام های آموزشی نیز دچار تحول شده و گرایش از یادگیری های معلم محور به فراگیر محور رو به افزایش است. به کارگیری گسترده فن آوری اطلاعات و ارتباطات در فرآیند آموزش، هم زمان با تحول در رویکردهای آموزشی در جهان، زمینه شکل گیری مدارس هوشمند را فراهم آورده است. این مدارس ازجمله نیازمندی های کلیدی جوامع دانش محور می باشند و رویکردهای توسعه مهارت های دانشی و کارآفرینی دانش آموزان را دنبال می نمایند. در این مدارس، فرآیندهای یادگیری یاددهی تقویت شده و محیط تعاملی یکپارچه برای ارتقای مهارت های کلیدی دانش- آموزان در عصر دانایی محور فراهم می شود. چراکه مدرسه هوشمند سازمانی است یادگیرنده که در آن نسلی خلاق و توانمند در عرصه های زندگی و توانا در خلق دانش تربیت می شوند بدین منظور استقرار مدارس هوشمند یکی از اقداماتی جهت هماهنگ شدن با تغییرات محیطی و بهره مندی از ظرفیت های آن است. بدین منظور محقق درصدد است تا با شناسایی زیرساخت های بستر را برای گسترش این نوع از مدارس فراهم می سازد (افضل خانی و قدس، 1390)
فن آوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش و یادگیری، آموزش سنتی را تا حد زیادی تحت تاثیر قرار داده و دنیای جدیدی در عرصه یادگیری به وجود آورده است. تغییر الگوهای سنتی آموزش به یادگیری خودجوش و خودمحور، تغییر نقش یادگیرندگان و معلمان، امکان یادگیری مادام العمر، افزایش کیفیت یادگیری، کاهش هزینه های آموزش و به حداقل رساندن محدودیت های زمانی و مکانی از ویژگی های بارز یادگیری همراه با فن آوری است (حیدری و همکاران، 1392)
با بهره گیری از فناوری اطلاعات معلمان به سهولت به منابع جدید آموزش موردنیاز خود دست می یابند و اطلاعات و مواد آموزش کلاس خود را سریع تر و آسان تر تهیه می کنند. کاربرد رایانه در مدرسه به منظور رشد و غنی سازی یادگیری است. محیط های یادگیری غنی شده با فناوری اثر مثبت را بر روی نگرش دانش آموزان درزمینه انگیزه، خلاقیت و اهمیت کامپیوتر داشته است. ) ادیب و همکاران، 1394)
اولین کوشش معلمان برای استفاده از رایانه در کلاس درس سنتی معمولا به صورت سخنرانی بود، تجربیات یادگیری مرتبط باموضوع تدریس معلم که در مکانه ای آموزشی دیگر انجام گرفته بود به نمایش گذاشته می شد و یا به عنوان تکلیف برای مطالعهبیشتر مورداستفاده قرار می گرفت ) افضل خانی و قدس ) از مزایا و فرصت های ناشی از توسعه فن آوری اطلاعات عبارت اند از:
کیفیت بخشی به آموزش وپرورش.
تربیت نیروهای کارآفرین و کمک به اشتغال زایی.
تربیت نیروی انسانی کارآمد و ماهر.
دسترسی آسان به منابع اطلاعاتی.
بازآموزی دبیران و افزایش مهارت شغل و دانش آنان.
کاهش هزینه های آموزشی در بلندمدت.
روزآمد نمودن سیستم اداری و نظام آموزشی.
ایجاد انگیزه و تلاش و نوآوری در برنامه های درسی.
کاهش فاصله بین توانمندی های دانش آموزان و خدمات آموزش وپرورش
استفاده از تجارب بین المللی ) امامویردی و همکاران، 1392)
استفاده از امکانات ارتباط از راه دور به صورت آنلاین برای کاره ای تیمی و گروهی در سرتاسر کشور نشان داد، کاربرد تکنولوژی در مهارت های تحصیلی موجب افزایش کار گروهی است. فراگیران در شرایطی که از شبکه های رایانه ای استفاده می کنند،
همکاری و مشارکت بیشتری در مورد یادگیری با یکدیگر دارند استفاده از فناوری های جدید در آموزش، مزایای متعددی دارد: ازجمله اینکه باعث می شود فعالیت های دانش آموز شخصی شود و دانش آموز تمرکز بیشتری داشته باشد و یا امکان انجام دادن تکلیف های درسی به روش های غیر سنتی فراهم آید. دسترسی آسان به منابع آموزشی، ایجاد انگیزه، مشارکت درگروه و تنوع، از دیگر مزایای فناوری های نوین آموزشی است )شفیعی و اسدی، 1392)
استفاده موثر از این سخت افزارها به عنوان واسطه های آموزشی تعامل گر مستلزم تولید و گسترش نرم افزارهایی با ویژگی های زیراست:
1. استفاده از ظرفیت رایانه های چندرسانه ای در ارائه خدمات آموزشی ارزان با امکان دسترسی آنی در خانه و
محل کار یا هر جای دیگری که امکان استفاده از این رایانه ها وجود دارد.
2. استفاده از شاهراه های اطلاعاتی موجود برای ارائه آموزش های ضروری به ویژه باهدف روزآمد کردن اطلاعات و
معلومات تخصصی استفاده کنندگان.
هدایت یادگیرندگان به سمت استفاده مستقیم از پایگاه های اطلاعاتی موجود در شبکه های جهانی و صفحات ویژه اندیشمندان و متخصصان رشته های موردنظر برای کسب اطلاعات جدید و دسته اول) ابراهیم زاده، 1382 )
آموزش به وسیله منابع در دسترس، محدودشده است، مخصوصا در کشورهای درحال توسعه یافته. وسایل آموزشی و زیربنایی کم، در ارائه آموزش به طور اثربخش، باعث ایجاد مشکل می شود. اطلاعات در دسترس آنلاین، به این منابع محدود کاهش یافته است.
قبلا آموزش معلم محور نیز به وسیله پیچیدگی معلم محدود بود. حتی بهترین معلم ها، توانایی های محدودی دارند. آن ها می توانند فقط به چند گروه از دانش آموزان محتوا را ارائه کنند. همچنان که اندازه و تنوع پیچیدگی گروه افزایش پیدا می کند، نیاز به یک معلم قوی تر و محدود کردن پیچیدگی کلاس افزایش می یابد. مطالعات نشان می دهد موثرترین کاربرد فناوری اطلاعات آن است که معلم و برنامه های نرم افزاری، فهم و فکر دانش آموز را به چالش می کشاند و این کار از طریق شرکت تمامی دانش آموزان در بحث کلاسی با استفاده از وایت برد تعاملی و یا کاردانش آموزان با رایانه به صورت فردی و گروه های دو نفر صورت می گیرد. اگر معلم بر اساس تقویت تفکر خلاق بتواند مهارت سازمان دهی دانش آموزان را بر مبنای فعالیت هایی مبتنی بر فناوری اطلاعات داشته باشد، آنگاه کارایی کلاسی و فردی دانش آموزان می توانند به موازات هم موثر باشد) امامویردی و همکاران 1392 )
تغییرات سریع تکنولوژی در فرایند یاددهی - یادگیری موجب تحولات سریع شده و هدف آن بهبود کیفیت آموزشی در مدارس بوده است، تکنولوژی های جدید با فراهم آوردن فرصت های مناسب در جهت استعدادها و علایق شخصی دانش آموزان به بهبود نظام آموزشی مدارس کمک می کنند. مطالعات نشان می دهد که بهره گیری از تکنولوژی های روز مثل رایانه و شبکه جهانی در کلاس های درس این امکان را به دانش آموزان می دهد که با سرعت بیشتر و عملکرد بهتر بیاموزند ) مشتاقی لارگانی و همکاران،(1387
مدرسه می تواند قدرت اندیشه و مهارت ذهنی دانش آموز خود را چنان تقویت کند که به راحتی بتوانند برای دست یافتن به
راه حل های مناسب و واقع بینانه به خلق ایده های نو بپردازند. دستیابی به چنین امری مستلزم وجود معلمان خلاق و متفکر در نظام آموزشی است ) امامویردی و همکاران 1392 )