نقش ژئوپلیتیکی محور مقاومت در ارتقای قدرت ملی ایران

ژئوپلیتیک محور مقاومت و قدرت ملی جمهوری اسلامی ایران 

در دنیای پیچیده و پرتنش امروز، قدرت و نفوذ یک کشور صرفا به توان نظامی و اقتصادی آن محدود نمی شود. بلکه عوامل ژئوپلیتیکی نیز نقش بسیار مهمی در تعیین جایگاه و وزن یک کشور در نظام بین الملل ایفا می کند.منطقه غرب آسیا از دیرباز به دلیل موقعیت استراتژیک، منابع سرشار و تنوع فرهنگی، از اهمیت ژئوپلیتیکی بالایی برخوردار بوده است.هرچند که تاکنون درباره ی واژه ژئوپلیتیک تعاریف گوناگونی ارائه شده است، اما در اکثر این تعاریف غلبه با آنهایی بوده که سعی داشته اند از آن به عنوان دانش مطالعه ی رابطه ی یکسویه و جبری تاثیر عوامل جغرافیایی بر سیاست یاد کنند(حافظ نیا،1379)در فرهنگ نامه ی فرانسوی روبر،درباره ی واژه ژئوپلیتیک بیان شده است که: «ژئوپلیتیک علمی است که به مطالعه ی روابط بین داده های طبیعی،جغرافیا و سیاست حکومت ها میپردازد. در دنیای پرتلاطم امروز، ژئوپلیتیک به عنوان یک ابزار تحلیل قدرت و نفوذ کشورها، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک بازیگر کلیدی در منطقه خاورمیانه، با اتخاذ استراتژی محور مقاومت، تلاش کرده است تا وزن ژئوپلتیکی خود را افزایش داده و جایگاه خود را در منطقه تثبیت کند. در دهه های اخیر، تحولات مختلفی از جمله انقلاب اسلامی ایران، جنگ ایران و عراق، ظهور داعش،سرکشی ها و غارتگری و جنگ رژیم صهیونیستی علیه فلسطینیان و بهار عربی، این منطقه را به یکی از ناآرام ترین و پرمخاطره ترین نقاط جهان تبدیل کرده است. در این میان، محور مقاومت به عنوان یک بازیگر مهم منطقه ای، در تحولات ژئوپلیتیکی این منطقه نقش آفرینی کرده است.ایران، با توجه به موقعیت جغرافیایی حساس و منابع غنی خود، همواره در کانون توجه بازیگران بین المللی قرار داشته است. محور مقاومت،واژه ایست که برای بار اول درسال 2002 در مقاله ای با عنوان «محورالشر او محورالمقاومه» در روزنامه ای در کشور لیبی با نام «الزحف الاخضر» درمقابل عبارت محور شرارت جرج دبلیو بوش استفاده شد.در سال های اخیر، شکل گیری و گسترش محور مقاومت، به عنوان یک پدیده نوظهور در منطقه، تحولات ژئوپلیتیکی خاورمیانه را تحت تاثیر قرار داده است.محور مقاومت که از آن به تعبیری جبهه ی مقاومت هم یاد میشود، به مجموعه ای از گروه ها و دولت ها(ایران،عراق،سوریه،یمن،لبنان،حزب الله عراق و لبنان،حماس،تیپ فاطمیون و زینبیون و...) اطلاق می شود که حول ایده و استراتژی مقاومت در برابر سلطه آمریکا و اسرائیل و امپریالیسم جهانی متحد شده اند.