بیمه تامین اجتماعی؛ سپر امنیت کاسب پاکدشتی

**دوشنبه ۱۸ آب

ان ۱۴۰۵**

مغازه دار پاکدشتی هر روز با دغدغه هایی روبه روست: اجاره مغازه، قیمت جنس، مالیات، مشتری و هزار کار دیگر. در میان این همه دغدغه، یک موضوع مهم گاهی به فردا موکول می شود؛ بیمه تامین اجتماعی. بیمه ای که هم برای خود کاسب و هم برای کارگر مغازه، سپری است در برابر روزهای سخت؛ روزی که بیماری، حادثه یا پیری سر برسد.

این نوشته، راهنمایی ساده برای کاسبان پاکدشت است: خودتان چطور بیمه شوید و کارگر مغازه تان را چطور باید بیمه کنید.

## ۱. بیمه خودتان؛ بیمه خویش فرما

کاسبی که کارفرما ندارد، می تواند خودش را داوطلبانه بیمه کند. به این بیمه «بیمه خویش فرما» می گویند که دو نوع دارد:

**بیمه حرف و مشاغل آزاد:** برای کسی که شغل آزاد دارد و سابقه بیمه ای ندارد. نیازی به سابقه قبلی نیست.

**بیمه اختیاری:** برای کسی که پیش تر بیمه بوده و حداقل ۳۰ روز سابقه پرداخت حق بیمه دارد و می خواهد سابقه اش را ادامه دهد.

### سه نرخ، سه انتخاب

در بیمه حرف و مشاغل آزاد، سه نرخ وجود دارد و کاسب می تواند بر اساس توان مالی خود یکی را انتخاب کند:

- **نرخ ۱۲ درصد:** فقط بازنشستگی و فوت را پوشش می دهد.

- **نرخ ۱۴ درصد:** بازنشستگی، فوت و ازکارافتادگی را پوشش می دهد.

- **نرخ ۱۸ درصد:** بازنشستگی، فوت و ازکارافتادگی را پوشش می دهد؛ کامل ترین گزینه است.

به عنوان مثال، بر اساس حداقل دستمزد سال ۱۴۰۴، حق بیمه ماهانه در ماه های ۳۱ روزه، بدون هزینه درمان، از حدود ۱٬۲۸۸٬۴۸۰ تومان برای نرخ ۱۲ درصد تا حدود ۱٬۹۳۲٬۷۲۰ تومان برای نرخ ۱۸ درصد محاسبه می شود. هزینه درمان جداگانه است و در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۲۰ هزار تومان برای هر نفر برآورد شده است. فرانشیز درمان در مراکز طرف قرارداد، برای خدمات بستری ۱۰ درصد و برای خدمات سرپایی ۳۰ درصد است.

### چه کسانی می توانند ثبت نام کنند؟

- سن متقاضی باید بین ۱۸ تا ۵۰ سال باشد؛ سقف سن درخواست برای زنان ۴۵ سال و برای مردان ۵۰ سال است و به ازای هر سال اضافه، دو برابر آن سابقه بیمه لازم است. کسانی که بیش از ۱۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه دارند، از شرط سنی معاف اند.

- داشتن تابعیت ایرانی و کد بیمه ۱۰ رقمی تامین اجتماعی لازم است.

- این بیمه اختیاری است و بیمه گزار می تواند هر زمان قرارداد خود را فسخ کند.

### بازنشستگی؛ پایان راه با خیال آسوده

بر اساس قانون جدید سن بازنشستگی، سن بازنشستگی بیمه خویش فرما برای مردان ۶۲ سال و برای زنان ۵۵ سال است، به شرط داشتن حداقل ۲۰ سال سابقه پرداخت. همچنین با ۳۵ سال سابقه بیمه، بدون توجه به سن می توان بازنشسته شد.

### مراحل ثبت نام

۱. ثبت نام در سامانه es.tamin.ir و ورود به پنل کاربری؛

۲. مراجعه حضوری به نزدیک ترین شعبه سازمان تامین اجتماعی با مدارک لازم؛ شناسنامه و کارت ملی، کارت پایان خدمت یا معافیت برای آقایان و عکس سه در چهار؛

۳. عقد قرارداد یک ساله و پرداخت منظم حق بیمه.

توجه داشته باشید که برای بیمه اختیاری یا حرف و مشاغل آزاد، نیاز به هیچ گونه مدرک شغلی نیست؛ اما ارائه پروانه کسب، اثبات فعالیت اقتصادی شما را آسان تر می کند.

## ۲. بیمه کارگر مغازه؛ تکلیف قانونی کارفرما

اگر در مغازه تان کارگر دارید، بیمه کردن او انتخاب نیست؛ تکلیف قانونی است. بر اساس ماده ۱۴۸ قانون کار، همه کارفرمایان موظف اند کارگران خود را تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی قرار دهند.

### سهم کارگر و کارفرما چقدر است؟

حق بیمه در سال ۱۴۰۴، ۳۰ درصد حقوق و دستمزد مشمول بیمه است؛ ۷ درصد سهم کارگر که از حقوق او کسر می شود و ۲۳ درصد سهم کارفرما. کارفرما مسئول پرداخت هر دو سهم به سازمان تامین اجتماعی است و موظف است در موقع پرداخت مزد، سهم کارگر را کسر کند و سهم خود را به آن بیفزاید و به سازمان پرداخت کند. اگر کارفرما از کسر سهم کارگر خودداری کند، شخصا مسئول پرداخت آن خواهد بود.

### اگر کارگر را بیمه نکنیم چه می شود؟

پیامدهای بیمه نکردن کارگر سنگین است:

- **جریمه عدم ارسال لیست:** تا ۱۰ درصد، فقط برای یک بار، به نسبت جمع کل حق بیمه و بیمه بیکاری؛

- **جریمه تاخیر در پرداخت:** ۲ درصد حق بیمه ماهانه به ازای هر ماه تاخیر؛

- **جریمه ماده ۱۸۳ قانون کار:** اگر کارگر شکایت کند و رای به الزام کارفرما به پرداخت حق بیمه صادر شود، کارفرما به پرداخت جریمه نقدی معادل دو تا ده برابر حق بیمه محکوم می شود؛

- **شکایت کارگر:** کارگر می تواند با در دست داشتن مدارک هویتی و قرارداد، به هیئت حل اختلاف اداره کار یا سامانه جامع وزارت کار شکایت کند؛ حتی بدون قرارداد هم امکان شکایت وجود دارد.

به عنوان نمونه، بر اساس جدول های منتشرشده برای سال ۱۴۰۴، جریمه یک سال بیمه نکردن یک کارگر حداقل حقوق بگیر از مسیر شکایت در اداره کار حدود ۱۱۳ میلیون تومان برآورد شده است؛ رقمی که چند برابر هزینه بیمه کردن همان کارگر در طول یک سال است.

## ۳. چند نکته عملی برای کاسبان پاکدشت

- **لیست بیمه را به موقع بفرستید:** کارفرما باید هر ماه لیست بیمه کارکنان را تهیه و به سازمان تامین اجتماعی ارسال کند. تاخیر در ارسال لیست، خودش جریمه دارد.

- **بیمه خودتان را عقب نیندازید:** هر ماه تاخیر در شروع بیمه خویش فرما، یک ماه از سابقه بازنشستگی شما کم می کند. سن که بالا برود، شرط سنی سخت تر می شود.

- **بیمه بیکاری و مرخصی زایمان را فراموش نکنید:** بیمه خویش فرما، بیمه بیکاری، مرخصی زایمان، کمک هزینه ازدواج و ازکارافتادگی ناشی از کار را پوشش نمی دهد؛ این موارد فقط در بیمه کارگری وجود دارد.

- **از شعبه تامین اجتماعی پاکدشت بپرسید:** نرخ ها و مبالغ هر سال تغییر می کند؛ پیش از عقد قرارداد، مبلغ دقیق ماهانه و مدارک مورد نیاز را از شعبه تامین اجتماعی شهرستان یا اتاق اصناف پاکدشت بپرسید.

## سخن پایانی

بیمه، هزینه نیست؛ پس انداز امنیت است. کاسبی که خودش بیمه است و کارگرش را هم بیمه کرده، هم در برابر حادثه و بیماری پشتوانه دارد و هم از جریمه های سنگین قانونی در امان است. مغازه ای که کارگرش با خیال راحت کار می کند، مشتری اش هم با خیال راحت خرید می کند. امروز برای بیمه اقدام کنید؛ فردا دیر است.

---

**توجه:** مبالغ و نرخ های این مقاله بر اساس گزارش های منتشرشده در وب برای سال ۱۴۰۴ است. برای استناد به عنوان آمار روز، باید با شعبه سازمان تامین اجتماعی و اتاق اصناف پاکدشت به روز شود.

**کلیدواژه ها:** بیمه تامین اجتماعی، بیمه خویش فرما، بیمه مشاغل آزاد، بیمه کارگر، پروانه کسب، اصناف پاکدشت

**منابع:**

1. بیمه دات کام، «بیمه مشاغل آزاد تامین اجتماعی: نحوه پرداخت، هزینه ها و مدارک»، https://bimeh.com/mag/freelance-jobs-insurance/

2. بیمه دات کام، «بیمه خویش فرما تامین اجتماعی چیست؟ مزایا، معایب و قوانین ۱۴۰۵»، https://bimeh.com/mag/بیمه-خویش-فرما-تامین-اجتماعی-چیست/

3. کارگر ۲۴، «مزایا و معایب بیمه خویش فرما (+مبلغ حق بیمه)»، https://kargar24.com/مزایا-و-معایب-بیمه-خویش-فرما-مبلغ-حق-بیم/

4. بیمه بازار، «شکایت از کارفرما بابت بیمه»، https://bimebazar.com/blog/social-security/how-to-complain-about-insurance-company/

5. کارگر ۲۴، «همه چیز در مورد بیمه تامین اجتماعی و جرایم کارفرما در صورت بیمه نکردن کارگر»، https://kargar24.com/همه-چیز-در-مورد-بیمه-تامین-اجتماعی-جرای/

6. بیدبرگ، «جریمه بیمه نکردن کارگر: محاسبه آنلاین، اعتراض و نحوه بخشودگی»، https://bidbarg.net/blog/social-security-penalty/