مدرسه؛ فراتر از انتقال محفوظات
مدرسه؛ فراتر از انتقال محفوظات
یادداشتی درباره ضرورت تقویت تفکر در نظام آموزشی
مدرسه تنها محلی برای انتقال اطلاعات و آماده سازی دانش آموزان برای امتحان نیست؛ بلکه یکی از مهم ترین نهادهای شکل گیری اندیشه، شخصیت و مسئولیت پذیری اجتماعی به شمار می رود. بااین حال، هنگامی که موفقیت تحصیلی بیش از اندازه به حفظ مطالب و بازتولید آن ها در آزمون محدود شود، ممکن است فرصت پرورش توانایی هایی مانند تحلیل، پرسشگری و حل مسئله کم رنگ شود.
دانش آموزی که مطالب کتاب را به خاطر می سپارد، لزوما نمی تواند آن ها را در موقعیت های تازه به کار گیرد. تفاوت میان یادگیری سطحی و یادگیری عمیق را باید در توانایی فرد برای فهم مفاهیم، ارتباط دادن آن ها با تجربه های واقعی و ارائه استدلالی روشن مشاهده کرد. از همین رو، کیفیت آموزش را نمی توان تنها با حجم مطالب تدریس شده یا نمرات امتحانی سنجید.
در این میان، نقش معلم اهمیت ویژه ای دارد. معلم علاوه بر انتقال دانش، باید زمینه ای فراهم کند که دانش آموز بتواند سوال بپرسد، درباره پاسخ ها دلیل بیاورد و دیدگاه های متفاوت را بررسی کند. گاهی یک پرسش مناسب، یک گفت وگوی کوتاه کلاسی یا بررسی یک مسئله واقعی، می تواند فرصتی برای یادگیری عمیق تر ایجاد کند. البته تحقق این هدف به امکانات مدرسه، زمان تدریس، شیوه ارزشیابی و حمایت نظام آموزشی نیز وابسته است و نباید تمام مسئولیت آن را بر دوش معلم گذاشت.
حرکت به سوی آموزش اثربخش، به معنای کنار گذاشتن کتاب درسی یا بی اهمیت دانستن دانش نیست؛ بلکه هدف، پیوند دادن دانش با اندیشیدن و عمل کردن است. اگر دانش آموز بتواند آموخته های خود را در زندگی به کار گیرد، درباره مسائل پیرامونش آگاهانه قضاوت کند و برای دیدگاه خود دلیل بیاورد، آموزش به یکی از مهم ترین اهداف تربیتی خود نزدیک شده است.
مدرسه موفق، صرفا دانش آموزانی تربیت نمی کند که پاسخ پرسش های امروز را بدانند؛ بلکه به آنان توانایی مواجهه با پرسش های فردا را نیز می آموزد.
کلیدواژه ها: آموزش وپرورش، نقش معلم، تفکر انتقادی، یادگیری عمیق، کیفیت آموزش.