قدرت دفاعی و دیپلماسی ایران از نگاه موسوی فرد در مصاحبه با خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)

در مصاحبه اختصاصی دکترسیدمحمدضا موسوی فرد با خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران(ایرنا) مطرح شد:قدرت دفاعی پشتوانه دیپلماسی ایران است

سیدمحمدرضا موسوی فرد، عضو هیات علمی و استاد حقوق بین الملل و علوم سیاسی دانشگاه، در گفت وگوی اختصاصی با خبرگزاری ایرنا در ایلام، سخنان رئیس جمهور در مجمع عمومی سازمان ملل را تبیین کننده همزمان آمادگی بالای ایران برای دفاع از کشور و اراده آن برای مذاکره بر پایه احترام و برابری دانست و گفت: توان دفاعی و دیپلماسی دو مولفه درهم تنیده قدرت ملی هستند و توان بازدارندگی می تواند پشتوانه قدرت چانه زنی کشور در عرصه سیاست خارجی باشد.

واقع گرایی در روابط بین الملل

موسوی فرد با اشاره به رویکرد واقع گرایی در روابط بین الملل اظهار کرد: قدرت دفاعی و دیپلماسی دو متغیر لازم و ملزوم یکدیگر هستند و واقعیت های میدان می تواند بر قدرت چانه زنی و میزان دستیابی به منافع در سیاست خارجی اثر مستقیم داشته باشد.

وی افزود: توان دفاعی در کنار سایر مولفه های قدرت ملی، هنگامی می تواند در سیاست خارجی اثرگذار باشد که در کنار آن، اراده سیاسی و نگاه واقع بینانه برای بهره گیری از این ظرفیت وجود داشته باشد.

قدرت دفاعی؛ ابزاری فراتر از نظامی

این پژوهشگر روابط بین الملل ادامه داد: تجربه تحولات سال های اخیر نشان داده است که قدرت دفاعی تنها یک ابزار نظامی نیست، بلکه بخشی از محاسبات سیاسی و امنیتی طرف های مقابل را نیز شکل می دهد و از این منظر، دیپلماسی زمانی می تواند از ظرفیت های میدان برای تامین منافع ملی بهره بگیرد که میان سیاست خارجی و سایر ارکان قدرت ملی هماهنگی وجود داشته باشد.

وی گفت: تبدیل بازدارندگی دفاعی به دستاورد دیپلماتیک نیازمند انسجام داخلی، هماهنگی میان نهادهای مسئول و پرهیز از ارسال پیام های متناقض در سیاست خارجی است.

مذاکره بر پایه برابری و حقوق بین الملل

موسوی فرد در تحلیل تاکید رئیس جمهور بر مذاکره بر پایه برابری اظهار کرد: مذاکره در چارچوب حقوق بین الملل و منشور ملل متحد بر اصولی همچون احترام متقابل و منع توسل به زور استوار است و برابری طرف های مذاکره از الزام های اساسی چنین فرآیندی به شمار می رود.

وی افزود: در عرصه سیاسی افزون بر قواعد حقوقی، واقعیت های میدانی نیز بر روند مذاکرات اثر می گذارند و هنگامی که روابط میان کشورها به مرحله رویارویی و تخاصم مسلحانه رسیده باشد، توان دفاعی و قدرت بازدارندگی در محاسبات سیاسی طرفین اهمیت بیشتری پیدا می کند.

انسجام داخلی؛ شرط عبور از تنش

وی ادامه داد: در چنین شرایطی، حفظ انسجام داخلی و پرهیز از مواضع متناقض می تواند بر قدرت چانه زنی کشور اثرگذار باشد، بنابراین وحدت در سطوح مختلف یکی از الزام های عبور از شرایط پرتنش کنونی است.

توافق پایدار و نقش میانجی ها

این عضو هیات علمی دانشگاه درباره امکان دستیابی به توافق پایدار نیز گفت: دستیابی به توافق پایدار در شرایط کنونی به عوامل مختلفی از جمله رفتار طرف های مذاکره، تحولات اقتصادی و شرایط سیاسی داخلی کشورهای درگیر بستگی دارد و نمی توان بدون در نظر گرفتن این متغیرها درباره نتیجه مذاکرات داوری کرد.

موسوی فرد درباره نقش میانجی ها در مذاکرات نیز اظهار کرد: میزان اثرگذاری کشورهای میانجی به رویکرد و میزان استقلال آنها از طرف های اصلی مناقشه بستگی دارد و ارزیابی نقش میانجی ها باید بر اساس عملکرد عملی آنها در کاهش تنش و تسهیل گفت وگو صورت گیرد.

وی افزود: کاهش احتمال نقض توافق نیز به سازوکارهای روشن برای اجرای تعهدات، انسجام داخلی و ایجاد هزینه سیاسی و حقوقی برای نقض تعهدات نیاز دارد.

توان دفاعی ایران و معادلات امنیتی منطقه

پژوهشگر حقوق، علوم سیاسی و روابط بین الملل در ادامه درباره نقش توان دفاعی ایران در معادلات امنیتی منطقه گفت: توانمندی دفاعی ایران می تواند یکی از عوامل اثرگذار بر محاسبات امنیتی منطقه باشد و میزان این اثرگذاری به چگونگی تنظیم مناسبات میان قدرت دفاعی، دیپلماسی و سایر مولفه های قدرت ملی بستگی دارد.

وی افزود: توان دفاعی زمانی در خدمت ثبات منطقه قرار می گیرد که در کنار آن، دیپلماسی فعال و سازوکارهای ارتباطی میان کشورهای منطقه نیز تقویت شود و هر اندازه هماهنگی داخلی و انسجام سیاست خارجی بیشتر باشد، امکان بهره گیری از ظرفیت های قدرت ملی در عرصه منطقه ای افزایش می یابد.

امنیت مشترک منطقه ای و اعتماد متقابل

موسوی فرد درباره امنیت مشترک منطقه ای نیز اظهار کرد: ایجاد امنیت پایدار میان کشورهای همسایه نیازمند همگرایی واقعی و اعتماد متقابل است و این اعتماد زمانی شکل می گیرد که مواضع اعلامی کشورها با رفتار عملی آنها هماهنگ باشد.

وی ادامه داد: کشورهای منطقه برای رسیدن به ترتیبات امنیتی پایدار نیازمند گفت وگوی مستمر، شناخت متقابل نگرانی های امنیتی و استفاده از ظرفیت های اقتصادی و سیاسی برای کاهش تنش هستند و حضور قدرت های فرامنطقه ای نیز می تواند یکی از متغیرهای موثر بر معادلات امنیتی منطقه باشد.

دو وجه مکمل سیاست خارجی ایران

این پژوهشگر مطالعات بین الملل با اشاره به سخنان رئیس جمهور در سازمان ملل گفت: تاکید پزشکیان بر آمادگی جمهوری اسلامی ایران برای مذاکره همراه با احترام متقابل و شرایط برابر، در کنار تاکید بر حق دفاع از کشور، نشان دهنده دو وجه مکمل در سیاست خارجی است که باید در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گیرند.

موسوی فرد افزود: تحولات سال های اخیر نشان داده است که سیاست خارجی زمانی می تواند به نتایج پایدار دست یابد که دیپلماسی، توان دفاعی، انسجام داخلی و ظرفیت های اقتصادی در مسیر هماهنگ حرکت کنند.

وی تاکید کرد: در این چارچوب حفظ انسجام ملی، تقویت اعتماد عمومی، هماهنگی میان نهادهای مسئول و تکیه بر سازوکارهای رسمی تصمیم گیری، از الزام های مهم تبدیل ظرفیت های قدرت ملی به دستاوردهای پایدار در عرصه خارجی است.

ضرورت سازوکارهای پایدار امنیتی

موسوی فرد اظهار کرد: واقعیت های موجود منطقه و هزینه هایی که کشورهای منطقه در سال های گذشته متحمل شده اند، ضرورت حرکت به سمت سازوکارهای پایدار امنیتی و گفت وگوی منطقه ای را بیشتر کرده است و سخنان رئیس جمهور درباره مذاکره بر پایه احترام متقابل و برابری را می توان در همین چارچوب تحلیل کرد.

وی توضیح داد: دستیابی به امنیت پایدار در منطقه نیازمند آن است که قدرت دفاعی و دیپلماسی در تقابل با یکدیگر تعریف نشوند، بلکه هر یک در جایگاه خود برای تامین منافع ملی و کاهش زمینه های منازعه به کار گرفته شوند.

دسترسی به اصل مصاحبه : https://irna.ir/xjYm2m