دفاع مقدس، سرمشق «مقاومت مستمر ملی»

دفاع مقدس،

سرمشق «مقاومت مستمر ملی»

اشاره:

تمام ملتها در طول تاریخ خود روزها و سالهای پرافتخار علمی، ملی، دینی، دفاع وطنی و ... داشته­اند و دارند و نسلهای جوانشان را با چنین مفاخری می پرورانند، و به عنوان نشان هویت و هستی خود به آن فخر و با آن زندگی می کنند، تاریخ دویست سال اخیر جهان پر است از این روزهای ملی و ارزشی ملتها. مثلا تاریخ انقلاب فرانسه، انقلاب اکتبر روسیه، تاریخ جمهوریت در ترکیه، تاریخ استقلال هند از استعمار انگلیس، فروپاشی شوروی و استقلال جمهوریهای متحد و ...

در تاریخ ایران خودمان هم انقلاب مشروطیت و تشکیل مجلس قانونگذاری و محدود کردن اختیارات استبدادی دربار قاجار در دوره معاصر یکی از نقاط روشن پیروزی اراده ملت و حایز اهمیت و افتخار است. در پنجاه سال اخیر اما، رویداد بی نظیر و بی سابقه پیروزی انقلاب اسلامی با حضور همه اقشار عمومی ملت ایران به رهبری امام خمینی، بحق از ایام تاریخی و برای همه قابل افتخار است که دست استعمارگران غربی و صهیونیزم جهانی و امپریالیزم آمریکا را از سرنوشت ایران قطع کرد.

دفاع مقدس هشت ساله

یکی از این رویدادهای واقعا بی نظیر و حماسه آفرین تاریخ ایران در دوره معاصر، دفاع مقدس وطنی ملت ایران به مدت هشت سال است که تمام اقشار ملت ایران در مقابل تجاوز نظامی آمریکا و چند دولت غربی دیگر به خاک ایران و اشغال اراضی کشورمان از مرز عراق و توسط دولت بعثی عراق با فرماندهی صدام حسین، ایستاد و با تمام هستی خود مقاومت کرد و اراضی اشغالی خود را از تصرف دشمن متجاوز باز پس گرفت. در تاریخ پرفراز و نشیب ایران، نه تنها یک رویداد تاریخی در تقویم است بلکه، «پارادایم تداوم حیات ملی» و کد رمزگشای هویت ایرانی اسلامی در مواجهه با نظم نوین جهانی است. چهل وشش سال پس از آغاز این حماسه، با جنگ تحمیلی رژیم بعث متجاوز عراق و هشت سال دفاع مقدس مردم متعهد و متدین این مرز و بوم، اکنون نه تنها در حال گرامیداشت گذشته ای پرافتخاریم، که مشغول بازتعریف استراتژی «امنیت خدشه ناپذیر» برای آینده ای هستیم که در آن، مرزهای جغرافیایی با مرزهای اعتقادی پیوندی ناگسستنی یافته اند.

براساس مبانی اعتقادی و تاریخی؛ دفاع به مثابه تکلیف الهی بوده و امنیت در اندیشه ی توحیدی، مفاهیمی انتزاعی یا محصول معادلات صرفا نظامی نیست؛ بلکه محصول پیوند میان «عقیده، ناموس و سرزمین» است. قرآن کریم در آیه ۳۹ سوره مبارکه حج، صریحا به مومنان اجازه دفاع می دهد: «اذن للذین یقاتلون بانهم ظلموا وان الله علی نصرهم لقدیر». این آیه، نه تنها مجوز، بلکه تکلیفی الهی برای ایستادن در برابر ظالم است. همچنین، حدیث نبوی معروف که می فرماید: «من قتل دون اهله فهو شهید» (هر کس در راه دفاع از خانواده اش کشته شود، شهید است)، مرز دفاع از میهن را تا حریم خانه و خانواده گسترش می دهد.

این همان نکته ای است که رهبرشهید معظم انقلاب (رحمه الله) بارها بر آن تاکید داشته و فرموده اند: «دفاع مقدس، گنجینه ای است که باید استخراج شود». دفاع مقدس برای ایران، «سرمایه ی راهبردی» است؛ سرمایه ای که ثابت کرد وقتی «ایمان به وعده الهی» با «اراده ی ملی» گره می خورد، هیچ قدرتی توان ایستادگی در برابر آن را ندارد.

گاهی دیده می شود، جدا انگاشتن جبهه های نبرد یکی از خطاهای تحلیلی است. حال آنکه پیوستار شهادت در این جبهه ها؛ در کنار دفاع از خاک میهن عزیزمان تعطیل ناپذیر است. حقیقت این است که دفاع مقدس، یک «جریان مستمر» است. نمی توان میان شهدای دفاع هشت ساله، شهدای مدافع حرم، شهدای امنیت و شهدای نبردهای اخیر (از جمله جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان)، مرزی قائل شد. این توالی خونین، گویای آن است که ماهیت دشمن تغییر نیافته و دفاع ما نیز از ماهیت اصیل خود عقب نشینی نکرده است.هشت سال دفاع مقدس در جنگ اول تحمیلی، «آزمون بزرگ همگانی» بود. در آن روزها، تنها نظامیان نبودند که در خط مقدم حضور داشتند؛ بلکه پیر و جوان، زن و مرد،کودک و نوجوان، هرکدام در سنگر خود، از ستادهای پشتیبانی تا خطوط مقدم عملیاتی به ایفای نقش می پرداختند. این «بسیج عمومی»، الگویی از «جامعه پردازی دفاعی» است که امروز نیز برای حفظ تمامیت ارضی و امنیت پایدار، به همان اندازه حیاتی است که جهاد تبیین که مورد تاکید رهبر شهیدمان بوده، هست.

جهاد تبیین در قامت یک جریان اجتماعی امروز، در حقیقت بعنوان یک الگوی عملیاتی قابل تعریف می باشد. دفاع مقدس باید از موزه ها به متن جامعه، به مدارس، دانشگاه ها و خانه ها منتقل شود. در عصر هجمه های شناختی، «جهاد تبیین» نه یک انتخاب، که یک «پدافند غیرعامل فرهنگی» است. برنامه های بزرگداشت چهل وششمین سالگرد، فراتر از یک تجمع نمادین، تلاشی برای سازماندهی این ظرفیت هاست تا الگوی زیست مومنانه و مجاهدانه به نسل جدید منتقل شود و اقتدار مردم شریف این دیار به نمایش گذاشته شود.

امروزه در مسیر نمایش اقتدار و سازماندهی هفته دفاع مقدس با تشکیل «گردان های جان فدای ایران» با حضور تمام اقشار مردم در تمامی اصناف و شغل ها و نیز حضور منسجم، موثر و فعال بانوان متدین و متعهد در عرصه های سخت و نرم دفاع از کشور خود، فقط به اقدامی با نماد نظامی بسنده نگردیده است ، بلکه بازنمایی حضور تمام آحاد مردم را نشان می دهد. این ساختار، الگویی از مشارکت فعال اجتماعی است که امنیت را در لایه های عمیق تر جامعه نهادینه می کند.

ایجاد و رونمایی از «یادمان های مختلف و متعدد دفاع مقدس» در اماکنی که زمانی ستادهای پشتیبانی، مدارس ایثار، یا بیمارستان های صحرایی بوده اند، پیوند مکان با تاریخ و بازخوانی جغرافیای مقاومت را نشان می دهد. این اقدام باعث می شود نسل نوجوان ما بداند که امنیت امروز، بر شانه های چه کسانی بنا شده است. لذا با هنر روایتگری و فعالیتهای ماندگار همچون برپایی پرفورمنس های هنری ، نمایشگاه های هنری و فرهنگی، اجرای برنامه های زنده در صدا و سیما، همایش ها، نشست ها و غیره در تمام سطوح جامعه ، برای انتقال مفاهیم حماسی دفاع مقدس به زبان هنر، باید تلاشی مستمر و چند برابر صورت گیرد. چرا که چنین اقداماتی می تواند در نمایش جانفشانی دلیرمردان این آب و خاک، در طول هشت سال دفاع مقدس و نیز جنگ تحمیلی 12 روزه در سال 1404 و جنگ تحمیلی سوم که از آن به عنوان جنگ رمضان یاد می گردد، کمک شایانی نماید. زمانیکه سیره و سبک زندگی رهبر شهید عزیز کشورمان، فرماندهان و دانشمندان شهید پرافتخار مملکت اسلامیمان، زنان و کودکان شهید، در قالب پادکست، عکس نوشت و کلیپ های هوشمندانه بازتولید شود، در واقع «حافظه ی تاریخی ملت» در برابر فراموشی تعمدی دشمن مصون خواهد ماند.

در این جاده پر بهاء باید از میعادگاه های معنوی غافل نگردیم و با برپایی «موکب های متعهدد» در ایام عطرافشانی گلزار شهدا، پیوند میان «میدان جهاد» و «معنویت خانوادگی» را مستحکم نماییم. این موکب ها، فضایی برای گفتگو میان نسل ها و تجدید عهد با آرمان هایی است که هرگز کهنه نخواهند شد و فرجام چنین اقداماتی؛ میراثی با نام «امنیت پایداری» هست که ثمره ی هم افزایی ملی دفاع مقدس بوده و زندگی ها با این ثمره ها عجین گشته است.

تکلیف امروز

امروز جامعه نیازمند آن است که بداند «مسئول»، «رزمنده» و «آحاد مردم» اضلاع یک مثلث راهبردی هستند. تمامیت ارضی ایران، تنها با موشک ها و سلاح ها حفظ نمی شود؛ بلکه ضامن اصلی آن، «اراده ی جمعی» ملتی است که در خانه، مدرسه و مسجد و محله ها، روحیه ایثار را تمرین می کند. در این میان معرفی سیره شهدا، در واقع «لبیک عملی» به آرمان های بلند نظام است. ما با تکیه بر این پیشینه ی درخشان و با ایمان به وعده های الهی، ثابت کرده ایم که دفاع از ناموس و میهن، فراتر از مرزها و زمان ها، «ذات وجودی این ملت» است. ما نه از جنگ می هراسیم و نه از صلح عادلانه سرباز می زنیم؛ ما تنها یک زبان را می شناسیم: زبان اقتدار، بصیرت و مقاومت. هفته دفاع مقدس، مجالی است برای تجدید بیعت با این حقیقت که دفاع، جریانی تعطیل ناپذیر است و ایران عزیز، در پرتو حضور همگانی فرزندانش (زن و مرد، پیر و جوان)، تا ابد استوار خواهد ماند.

سخن پایانی: ذات وجودی این ملت شجاع و نترس کشور ایران در ایام دفاع مقدس ، میراثی نیست که در کتاب ها خاک بخورد؛ میراثی است که با آن زندگی می کنیم. امروز بیش از هر زمان دیگر، جامعه نیازمند آن است که بداند «مسئول»، «رزمنده» و «آحاد مردم» اضلاع یک مثلث راهبردی هستند که در آن، ایمان به وعده الهی («ان تنصروا الله ینصرکم»)، موتور محرک تمامی فعالیت هاست. تلاش های اخیر برای معرفی سیره و سبک زندگی زنان و کودکان شهید، بازتولید همان فرهنگ پایداری است که امنیت امروز را تضمین کرده است. این برنامه های کلان، در واقع «لبیک عملی» به آرمان های بلند نظام است. ما با تکیه بر این پیشینه ی درخشان و با ایمان به وعده های الهی، ثابت کرده ایم که دفاع از ناموس و میهن، فراتر از مرزها و زمان ها، «ذات وجودی این ملت» است. ما نه از جنگ می هراسیم و نه از صلح عادلانه سرباز می زنیم؛ ما تنها یک زبان را می شناسیم: زبان اقتدار، بصیرت و مقاومت، که با اتحاد و همدلی مردم سرافراز کشورمان همیشه آن را رقم زده اند.

یا حق 1/07/1405