توسعه و ترویج فن آوری های استحصال آب باران یک ضرورت اجتناب ناپذیر برای کشور جمهوری اسلامی ایران

31 شهریور 1405 - خواندن 4 دقیقه - 14 بازدید

آب، بنیادی ترین مایه ی زندگی در زمین به شمار می آید تا جای که قرآن کریم نیز سرچشمه ی پیدایش زندگی را آب می داند. انسانها،گیاهان، جانوران و نیز دیگر زیست کنندگان در زمین، بدون آب توانایی زندگی را نداشته و از میان خواهند رفت. از کودکی به ما نیاموختندکه تنها منبع اصلی تامین آب در مناطق خشک و نیمه خشک آب زیرزمینی می باشد تا از آن با جان و دل حفاظت کنیم. البته نیاکان هوشمندمان به این موضوع آگاهی داشتند و با ابداع قنات از آب زیرزمینی استفاده پایدار می نمودند. متاسفانه به دلیل عدم نبود آگاهی جامعه از اهمیت آب و محیط زیست در سلامت جامعه و منفعت طلبی عده ای از مردم در 50 سال گذشته آب های زیرزمینی کشور خصوصا استان فارس به غارت رفته و می رود .این موضوع امنیت آب و غذا، امنیت اقتصادی و اجتماعی و توسعه پایدار را به شدت تهدید می نماید. کشور با وضعی بس خطرناک رو به رو است. اگر این روند ادامه یابد خطر تبدیل دشت های کشور به کویر در آینده نه چندان دور (حداکثر 10 سال دیگر) بطور جدی وجود دارد و فلات ایران که هزاران سال در آن زندگی جریان داشته از رونق افتاده و به سرزمین ارواح تبدیل خواهد گردید. آبکشی از آب های زیرزمینی آبرفتی در دشت ها فاجعه آمیز است، از آن رو که نشست برگشت ناپذیر زمین در بسیاری از دشتهای ما (کرمان، خراسان، اصفهان، یزد، فارس) رخداده و در حال افزایش است. آبخوانی که بر اثر آبکشی بیش از اندازه متراکم شود، به وضعیت پیشین بازنگشته و بهره وری خود را از دست می دهد. بنابراین، ضرورت دارد دراسرع وقت با اقدامات ذیل از رخ دادن فاجعه فوق جلوگیری شود.

  1. تهیه برنامه استفاده از میزان منابع آب در دشت های کشور بر اساس بیلان آب در هر دشت، بطوریکه میزان برداشت از سفره آب زیرزمینی با میزان تغذیه آن برابر باشد.
  2. افزایش بهره وری آب در بخش های محتلف خصوصا در بخش کشاورزی. جهت افزایش بهره وری آب در بخش کشاورزی بایستی تغییر نگرش اساسی در سیاست های فعلی کشاورزی صورت پذیرد.
  3. استفاده مجدد از فاضلاب های شهری و روستایی برای مصارف مختلف.
  4. توسعه و ترویج فن آوری های استحصال آب باران.

آب باران یک منبع تامین آب عظیم و دایمی برای مصارف مختلف می باشد که تا کنون در کشور برای استفاده بهینه از آن توجه جدی نشده است. در گذشته نیاکان ما به این موضوع توجه جدی کرده اند و در مناطق مختلف با توسعه روش های مختلف از آب باران استفاده بهینه کرده اند. برای مثال نیاکان ما در شهر استهبان در استان فارس از حدود 700 سال پیش با استفاده از اب باران باغات دیم انجیر را در سطح شهرستان توسعه داده و محصول انجیر دیم تولید کرده اند. بنابراین، با توجه به بحران آب در کشور توسعه فن آوری های استحصال آب باران و ترویج آن امری اجتناب ناپذیر می باشد. این موضوع بایستی در دستور کار دولت و بخش خصوصی قرار گیرد. آموزش دوره توسعه فن آوری های استحصال اب باران بایستی در برناهه درسی دانشگاه ها قرار گیرد. دولت از حمایت از بخش خصوصی در ترویج استفاده از فن آوری های استحصال آب باران در سطح کشور اقدام نماید.