سید حمید موسوی اصل
5 یادداشت منتشر شدهکاربردها و نوآوری های نقشه برداری در دنیای متاورس
متاورس یا فرا جهان، فرضیه ای از نسل بعدی اینترنت است که از محیط های مجازی سه بعدی آنلاین غیرمتمرکز و پایدار تشکیل می شود1. این دنیای مجازی از طریق هدست های واقعیت مجازی، عینک های واقعیت افزوده، گوشی هایهوشمند، رایانه های شخصی و کنسول های بازی قابل دسترسی خواهد بود. در متاورس، افراد با استفاده از سخت افزارها و نرم افزارهای مختلف به آن وصل می شوند و با داشتن هویت مستقل، می توانند فعالیت های مختلفی مانند شرکت در یک کنسرت، خرید زمین در متاورس و استفاده از آن برای فعالیت های مختلف، شرکت در یک مسابقه و برگزاری جلسه کاری را انجام دهند. رشته مهندسی نقشه برداری نقش مهمی در ساخت و توسعه متاورس دارد. این رشته به همراه رشته های تخصصی دیگر می تواند زیرساخت های لازم برای بازسازی و شبیه سازی این فضای دیجیتال را فراهم کند
علم اطلاعات مکانی و ژئوماتیک (نقشه برداری) یکی از رشته های جدید و پویای علوم مهندسی است که با استفاده از فناوری های نوین در جمع آوری، پردازش، تحلیل و نمایش اطلاعات مکان محور، امکان ارائه خدمات و راهکارهای متنوع و موثر را در زمینه های مختلف علمی، صنعتی، اجتماعی و اقتصادی فراهم می کند. این رشته با توجه به توسعه روزافزون فناوری های اطلاعات و ارتباطات، اینترنت اشیا، داده های بزرگ و هوش مصنوعی، دارای پتانسیل بالایی برای نوآوری و خلاقیت است.
یکی از زمینه های جذاب و چالش برانگیز که می توان با استفاده از اطلاعات مکانی و ژئوماتیک به آن پرداخت، متاورس یا دنیای مجازی مکان محور است. متاورس یک فضای مجازی است که با استفاده از تکنولوژی های واقعیت افزوده و واقعیت مجازی، امکان تعامل و تجربه کاربران را با محیط های مجازی و واقعی که دارای ابعاد مکانی هستند، فراهم می کند. متاورس می تواند برای اهداف مختلفی مانند آموزش، سرگرمی، تجارت، هنر، فرهنگ و اجتماع مورد استفاده قرار گیرد.
در این مقاله قصد داریم به این سوال که چگونه هوش مصنوعی می تواند نقشه برداری و تحلیل فضایی را در متاورس بهبود بخشد و کاربردها و نوآوری های علم اطلاعات مکانی و ژئوماتیک (نقشه برداری) در متاورس را مورد بررسی قرار می دهیم. برای این منظور، ابتدا مفاهیم و اصول اساسی نقشه برداری و هوش مصنوعی اطلاعات مکانی و ژئوماتیک را معرفی کرده و سپس به معرفی هوش مصنوعی و متاورس و اجزای آن می پردازیم. در ادامه، نمونه هایی از کاربردهای متاورس در زمینه های مختلف را ارائه می دهیم و نهایتا چالش ها و فرصت های نوآوری در این حوزه را مورد بحث و تحلیل قرار می دهیم.
نقشه برداری و تحلیل فضایی، علومی هستند که به بررسی و تفسیر اطلاعات مکانی و مکانی-زمانی مربوط می شوند. این علوم در زمینه های مختلفی مانند جغرافیا، زمین شناسی، برنامه ریزی شهری، محیط زیست، امنیت و اکتشافات فضایی کاربرد دارند. نقشه برداری و تحلیل فضایی از ابزارهای مختلفی مانند نقشه ها، نمودارها، مدل ها، آمار و الگوریتم ها استفاده می کنند. علم اطلاعات مکانی و ژئوماتیک شاخه ای از علوم کامپیوتر و مهندسی است که به مجموعه فناوری هایی می پردازد که در تهیه، ذخیره سازی، به روزرسانی، بازیابی، تجزیه و تحلیل، کاربرد و نمایش اطلاعات مکانی موثر هستند. این فناوری ها شامل سامانه های اطلاعات مکانی GIS، سامانه های تعیین موقعیت و ناوبری GPS ، سنجش از دور، فتوگرامتری، ژئودزی، آبنگاری و خدمات مکان مبنا LBS هستند. این علم دستآورد پیشرفتهای فناوری اطلاعات در مهندسی نقشه برداری و علوم زمین است
متاورس یک پلتفرم مجازی است که امکان ایجاد، اشتراک گذاری و تجربه دنیاهای مجازی را فراهم می کند. این پلتفرم از فناوری های واقعیت مجازی VR، واقعیت افزوده AR و واقعیت ترکیبی MR برای ارائه تجربه های جذاب و خلاقانه به کاربران استفاده می کند. متاورس می تواند برای اهداف مختلفی مانند آموزش، سرگرمی، هنر، بازی، ارتباطات و کسب و کار مورد استفاده قرار گیرد.
.
کاربردها و نوآوری های علم اطلاعات مکانی و ژئوماتیک در متاورس بسیار گسترده و متنوع هستند. برخی از این کاربردها عبارتند از:
-ایجاد نقشه های مجازی از دنیای واقعی یا خیالی با استفاده از داده های مکانی و تصاویر ماهواره ای، هوایی یا زمینی.
-ارائه خدمات مکان مبنا به کاربران متاورس برای یافتن مکان ها، مسیرها، اشیا، افراد یا فعالیت های مورد علاقه شان.
- افزایش واقع گرایی و تعامل پذیری متاورس با استفاده از فناوری های واقعیت ترکیبی و اطلاعات مکانی.
-استفاده از متاورس برای آموزش و آموزش دهی در زمینه های مختلف مرتبط با اطلاعات مکانی مانند نقشه برداری، ژئودزی، سنجش از دور و غیره.