نیما حسن زاده
استاد مشاور انجمن علمی اوقات فراغت و سلامت اجتماعی دانشگاه محقق اردبیلی
7 یادداشت منتشر شدههواداری از فرمول یک در ایران، فراتر از علاقه ای ورزشی، هویت ساز است.
دکتر نیما حسن زاده، پژوهشگر برجسته حوزه موتوراسپورت و اولین محقق پسا دکتری در این رشته در ایران، در تشریح نتایج پژوهش جامع خود در خصوص ابعاد هویتی هواداران تیم های فرمول یک «فراری» و «مرسدس بنز» در ایران، تاکید کرد که این پدیده ورزشی، تاثیری عمیق بر زندگی فردی و اجتماعی هواداران ایرانی گذاشته است. دکتر حسن زاده که نگارش این طرح پژوهشی را بر عهده داشته، با اشاره به یافته های کلیدی این مطالعه کیفی که با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی و با مشارکت ۲۳ تن از خبرگان صورت گرفته، اظهار داشت: «تحقیقات ما نشان می دهد که هواداری از تیم های مطرح فرمول یک، به ویژه فراری و مرسدس بنز، در میان هواداران ایرانی، از سطح یک علاقه صرف ورزشی فراتر رفته و به بخشی جدایی ناپذیر از هویت اجتماعی و فردی آنان تبدیل شده است.»
وی افزود: «این پدیده پیچیده و چندبعدی، ارکان مختلف زندگی هواداران را در بر می گیرد؛ از سبک زندگی روزمره و تصمیمات خرید گرفته تا نحوه تعاملات اجتماعی و حتی شکل گیری تعلقات گروهی. ما شاهد بودیم که چگونه رسانه ها و شبکه های اجتماعی با ایفای نقشی کلیدی، در تقویت این هویت و شکل گیری «فراآگاهی» هواداران نقش بسزایی دارند و فضایی پویا برای تبادل اطلاعات، تحلیل های تخصصی و اشتراک تجارب فراهم می آورند.»
دکتر حسن زاده با اشاره به نتایج این پژوهش که اولین مطالعه علمی در این سطح در ایران محسوب می شود، خاطرنشان کرد: «یافته های ما به وضوح نشان دهنده وفاداری و تعصب عمیق هواداران ایرانی به تیم های محبوبشان است. این وفاداری حتی در مواجهه با چالش ها، تغییرات مدیریتی و یا ناکامی های فنی تیم ها، همچنان مستحکم باقی مانده و به عنوان موتور محرک حمایت های مداوم آنان عمل می کند.»
او در پایان، ضمن تاکید بر اهمیت درک این الگوهای رفتاری و روانی هواداران، عنوان کرد: «با توجه به نفوذ گسترده ورزش های حرفه ای در ابعاد فرهنگی و اجتماعی، شناخت این پدیده نه تنها برای جامعه ورزشی ایران ضروری است، بلکه می تواند راهگشای برنامه ریزی های دقیق تر در صنعت ورزش باشد تا پیوند میان هواداران و باشگاه های جهانی در بستری حرفه ای تر و نظام مندتر هدایت شود.» این دستاورد علمی، دریچه ای نو به سوی فهم عمیق تر رابطه میان ورزش، هویت و جامعه در ایران می گشاید.