موسی کاظم زاده
پژوهشگر حوزه ارتباطات رسانه، فرهنگ و جامعه دانشگاه تبریز، روزنامه نگار و کارشناس رسمی دادگستری در حوزه امور خبرنگاری و روزنامه نگاری
143 یادداشت منتشر شدهبازار تبریز، بزرگ ترین بازار مسقف جهان در انتظار حمایت موثر دولت
در شرایط کنونی کشور، آن چنان که اتحادیه های اصناف و بازاریان تبریز در بیانیه اخیر خود تصریح کرده اند، بیشترین آسیب پذیری از تلاطمات ارزی و هیجانات اقتصادی متوجه اصناف و فعالان بازار است؛ واقعیتی که ریشه در مشکلات ساختاری اقتصاد ملی دارد و تاثیرات آن بر معیشت و امنیت اقتصادی ملموس و گسترده است. در سال های اخیر ارزش پول ملی به طور مکرر دچار افت جدی شده و نرخ ارز، به ویژه نسبت به دلار آمریکا، به رکوردهای بی سابقه ای رسیده است، به طوری که در ماه های اخیر ارزش هر دلار به حدود ۱.۴۵ میلیون ریال در بازار آزاد کاهش یافته و این فضا باعث تشدید فشارهای اقتصادی شده است. این نوسانات ارزی مستقیم و غیرمستقیم به افزایش تورم و رشد هزینه های زندگی، به ویژه برای اقلام ضروری، منجر شده است.
تجربه سال های اخیر نشان داده است که بی ثباتی در نرخ ارز، به ویژه وقتی با عدم دسترسی مناسب به منابع ارزی، کسری بودجه عمومی و فشارهای ناشی از تحریم ها همراه باشد، به سرعت به افزایش هزینه های واردات کالاهای اساسی مانند مواد اولیه تولید، دارو و کالاهای مصرفی می انجامد و تورم وارداتی را تشدید می کند. پژوهش های اقتصادی نیز نشان داده اند که نوسان های شدید در نرخ ارز باعث افزایش هزینه های بنگاه های اقتصادی می شود، زیرا این نوسانات برنامه ریزی مالی و بودجه ای را برای فعالان بخش خصوصی دشوار می سازد و توان پیش بینی آینده را کاهش می دهد.
بازار تبریز در تب وتاب حمایت دولت؛ فرصت ها و چالش ها
بازار تبریز، به عنوان یکی از قدیمی ترین و بزرگ ترین مراکز تجارت و کسب وکار در ایران که میراث فرهنگی یونسکو نیز شناخته شده است، نه تنها نقش اقتصادی دارد بلکه نماد پیوند تاریخی میان تولیدکنندگان، بازرگانان و جامعه است. اما همین بازار تاریخی در مواجهه با نوسانات ارزی و فشار تورم، فشارهای جدی را تجربه می کند. فعالان صنفی، با افزایش هزینه های تامین کالا، کمبود نقدینگی و کاهش قدرت خرید مشتریان روبه رو بوده اند، اموری که بدون تردید امنیت اقتصادی و پایداری کسب وکارها را با خطر مواجه می سازد.
در بیانیه اتحادیه های اصناف و بازاریان تبریز، درخواست برای ثبات اقتصادی و پایداری سیاست ها قابل لمس است؛ درخواستی که فراتر از یک مطالبه صنفی، به خواست عمومی برای حفظ معیشت مردم و تداوم کسب وکارهای خرد و متوسط تبدیل شده است. آنان با تاکید بر این نکته که «میدان امروز جنگ، میدان اقتصاد است»، به درستی نشان می دهند که بی ثباتی اقتصادی، مشابه تهدیدی است که سفره مردم را نشانه گرفته و بازارهای محلی را به چالش می کشد، چالشی که نیازمند مدیریت دقیق و سیاست گذاری موثر است.
بازار تبریز، نماد تاب آوری در اقتصاد پرچالش امروز
این خواست نه تنها از سوی بازاریان تبریز بلکه از سوی بسیاری از کسبه و اصناف در سراسر کشور نیز مطرح شده است. در چند ماه گذشته، شاهد بوده ایم که برخی کسبه در بازار تهران و دیگر شهرها نیز نسبت به نوسانات ارز و افزایش هزینه های تولید اعتراض کرده اند و خواستار برنامه ای مشخص و قابل اعتماد برای مدیریت نرخ ارز و مهار تورم بوده اند.
اهمیت ثبات اقتصادی نه تنها در کاهش قیمت ها و رشد اقتصادی دیده می شود، بلکه در حفظ سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی نیز نمود می کند. وقتی کسبه و بازاریان نمی توانند ارزش دارایی ها و سرمایه خود را پیش بینی کنند یا از کاهش شدید ارزش پول ملی مطمئن باشند، تصمیم گیری های سرمایه گذاری و توسعه کسب وکار با تردید و رکود مواجه می شود. این وضعیت در بلندمدت می تواند به کاهش فرصت های شغلی، افزایش بیکاری و حتی خروج برخی از فعالان اقتصادی از بازار منجر شود؛ پیامدی که به وضوح نشان می دهد بی ثباتی اقتصادی فقط یک بحران مالی نیست بلکه بحران اجتماعی نیز هست.
بازار تبریز؛ میراث جهانی در انتظار حمایت موثر دولت
در چنین شرایطی انتظار می رود که قوای سه گانه کشور، با همکاری و تبعیت از رهنمودهای رهبری، اولویت خود را بر ایجاد ثبات اقتصادی و سیاست های پایدار بگذارند. این ثبات باید از طریق مدیریت جامع پولی و مالی، حمایت هدفمند از تولیدکنندگان داخلی و توسعه بازارهای صادراتی تامین شود تا نوسان های ارزی کنترل شده و فضای کسب وکار به گونه ای امن و قابل پیش بینی برای اصناف فراهم آید.
بازار تبریز که در طول تاریخ نماد پویایی و تاب آوری اقتصادی بوده است، اکنون نیز نشان داده است که بیدار و هوشیار در برابر تهدیدها ایستاده و مرزبندی خود را با هر گونه تلاطم و سوءاستفاده سیاسی و اقتصادی حفظ کرده است. این موضع نه تنها پیامی قاطع به سیاست گذاران داخلی است بلکه نمایانگر این حقیقت است که فعالان اقتصادی، بیش از هر گروه دیگری، خواستار صلح، ثبات و رونق پایدار در اقتصاد کشور هستند.
چنین راهبردی، اگر با تدبیر و اقدام موثر همراه شود، می تواند ایران را از بحران های اقتصادی فعلی عبور داده و راه را برای بازسازی اعتماد عمومی، رشد پایدار و ارتقای کیفیت زندگی مردم هموار سازد.
*نویسنده: موسی کاظم زاده؛ قابل دسترسی هم در سایت بازار تبریز آنلاین
https://bazartabrizonline.ir
