حج مبرور مشاهده یکباره مدت عمر

[محی الدین ابن عربی]

حدیث فضل حج و عمره - مسلم (صاحب صحیح) از ابوهریره نقل می کند که رسول خدا صلی الله علیه و سلم فرمود: «العمره الی العمره کفاره لما بینهما. و الحج المبرور لیس له جزاء الا الجنه = از یک عمره تا عمره ی دیگر کفاره ی آنچه که بین آن دو شده می باشد، و حج پذیرفته شده پاداشش جز بهشت نمی باشد». پس کفاره، ستر و پوشش می بخشد و بهشت هم ستر و پوشش را می بخشد، جز آنکه ستر عمره جز بین دو عمره نمی باشد و ستر حج در آن شرط نشده است، جز آنکه در آن (حدیث) مقید به مبرور (پذیرفته شده) می باشد، و «بر» احسان است و احسان مشاهده است، زیرا رسول خدا صلی الله علیه و سلم در تفسیر احسان فرمود: «(الاحسان) ان تعبد الله کانک تراه = احسان آن است که خدای را چنان پرستش کنی که گویی مشاهده اش می کنی» پس بهشت، از حج مقید به صفت «بر» می باشد،

بنابراین بر – نسبت به حج – مقام عمره ی دوم را دارد به عمره ی اولی، و سبب در آن اینکه تکفیر (کفاره دادن) و بهشت نتیجه است و نتیجه از یکی نمی باشد، زیرا این امر جایز و صحیح نیست، بلکه نتیجه از دو مقدمه می باشد، پس تکفیر از دو عمره حاصل می شود و بهشت از حج مبرور، یعنی از صاحب صفت بر، بنگر که مقاصد شرع چه شگفت است؟ (1)

***

[یزدانپناه عسکری]

پذیرفته شدن مشاهده یکباره کسب صفات عمر صاحب «بر» در مقام عمره ی دوم به مانندی و میزان سعی.

____________

1 - فتوحات مکیه، شیخ محی الدین ابن عربی ، ترجمه ، تعلیق ، محمد خواجوی- تهران : انتشارات مولی، 1383، جلد 5، صفحه 756 (2/11) ، (3/11)

- {حدیث فضل الحج و العمره - خرج مسلم فی" الصحیح" عن ابی هریره، ان رسول الله- ص- قال:" العمره الی العمره کفاره لما بینهما. و الحج المبرور لیس له جزاء الا الجنه". (الکفاره تعطی الستر و الجنه تعطی الستر) فالکفاره تعطی الستر، و الجنه تعطی الستر. غیر ان ستر" العمره" لا یکون الا بین عمرتین. و ستر" الحج" لم یشترط فیه ذلک، الا انه قیده بان یکون مبرورا. و البر الاحسان. و الاحسان مشاهده، او کالمشاهده فانه قال- ص- فی تفسیر" الاحسان":" (الاحسان) ان تعبد الله کانک تراه".- فصارت" الجنه" عن حج مقید بصفه بر. فقام البر للحج مقام العمره الثانیه للعمره الاولی. و السبب فی ذلک ان التکفیر و الجنه نتیجه، و النتیجه لا تکون عن واحد، فان ذلک لا یصح: و انما تکون (النتیجه) عن مقدمتین. فحصل التکفیر عن عمرتین. و حصلت الجنه عن حج مبرور، ای یکون عن صاحب صفه بر. فما اعجب مقاصد الشارع! [(محیی الدین بن عربی، الفتوحات المکیه ،عثمان یحیی، دار احیاء التراث العربی - بیروت، چاپ: دوم، 1994 م. ج11 ؛ ص52 ، 53 (2/11) ، (3/11)]، [(محیی الدین بن عربی، الفتوحات المکیه ، اربع مجلدات، 4جلد، دار الصادر - بیروت، چاپ: اول، ج1 ؛ ص733)]}