قاضی یحیی صادق وزیری

30 آذر 1404 - خواندن 5 دقیقه - 2479 بازدید

از دیگر شاگردان خاندان سجادی شاخه ی سنندج، میتوان به قاضی یحیی صادق وزیری اشاره کرد. ایشان در ۱۸ آبان سال ۱۲۹۰ در سنندج به دنیا آمد. در اواخر دوره پهلوی به مدت کوتاهی وزیر دادگستری بود. همین مسئله باعث شده که به آخرین وزیر دادگستری دوره پهلوی شهره بشود. در تدوین شورای قانون اساسی جمهوری اسلامی هم مدتی فعالیت داشت.
دوران تحصیل و اساتید برجسته
در دوران کودکی از ملا احمد محیی قرائت و تجوید قرآن را فرا گرفت. تحصیلات ابتدایی را در دبستان اتحاد (توسط جناب رکن الاسلام و دیگر رجال خاندان سجادی بنیانگذاری شد) و درس عربی را زیر نظر حاج میرزا سید نجم الدین گذراند و دو سال دوره متوسطه اول را در دبیرستان شاهپور سنندج (توسط جناب رکن الاسلام تاسیس شد) و یکسال را در دبیرستان پهلوی همدان گذراند و برای ادامه تحصیلات خود در مقطع متوسطه دوم راهی تهران گردید و در دبیرستان ثروت تهران درسال ۱۳۱۲ موفق به اخذ دیپلم گردید.
در همان سال به دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران راه یافت و در سال ۱۳۱۶ لیسانس قضائی و علوم سیاسی را گرفت.
ایشان همراه سید علی مدرس سجادی (فرزند جناب نظام الاسلام) در آن شرایط زمانی جزو اولین افرادی هستند که در سنندج دارای مدرک کارشناسی بودند.



اشتغال
در آذر ماه سال ۱۳۱۸ به سمت دادیاری درجه دوم شهرستان تبریز منصوب گردید و در سال ۱۳۲۰ دادیار داسرای کرمانشاه شد. تا سال ۱۳۴۲ در سمت های مختلف بود بعد از ۱۳۴۲ عملا خانه نشین شد تا سال ۱۳۵۱ که به طور رسمی بازنشسته گردید. دوران بازنشستگی زمانی را به عنوان وکیل درجه اول و عضویت در کانون وکلای دادگستری سپری نمود. اما وکالت کسی را قبول نمی کرد. در اواخر دوره پهلوی در کابینه شاپور بختیار مدت ۱۱ روز وزیر دادگستری بود و بعد استعفا داد. در تدوین شورای قانون اساسی در ۱۳۵۹ هم مدتی فعالیت داشت.
سمت ها از ابتدا
دادیار
دادستان
بازپرس دیوان کیفر کارکنان دولت
بازپرسی درجه اول تهران
معاونت اول دادستان
دادستانی دیوان کیفر کارکنان دولت مستشاری دیوانعالی کشور
دادستانی انتظامی قضات 

وزیر دادگستری



بیان چند خاطره

پدربزرگشان، محمدصادق خان مستوفی باشی کردستان، ملقب به اعزازالملک، هنگامی که در سال ۱۲۹۶ هجری شمسی چشم از جهان فروبست، مبلغ هنگفتی بالغ بر یکصد و بیست و پنج هزار تومان به حاجی خان سنندجی و برادرش حاج عزیزخان بدهکار بود. همین بدهی سبب شد آن دو، در برابر عمارت خسروآباد (که صادق خان به تازگی آن را خریداری کرده بود) چادر برافرازند و با سماجت طلب خویش را مطالبه کنند.
در یکی از روزها، علی نقی لشکرنویس، ملقب به آصف دیوان، هنگام عبور از کنار عمارت خسروآباد با این صحنه روبه رو شد. او از ماجرای کار جویا گردید و پس از آگاهی از تفصیل قضیه، برادرزاده های خود را فراخواند و دستور داد اسناد چندین قریه را نزدش بیاورند و به او بدهند تا بدین وسیله قرض برادرش را ادا کند و آبروی خاندان محفوظ بماند.
در سال های قحطی دوران احمدشاه، سنندج نیز از آفت تنگدستی و گرسنگی در امان نماند. آصف، همراه با جمعی دیگر، به احتکار گندم روی آورد. مردم خشمگین آنان را دستگیر کرده و به هاجرخاتون بردند و با لحنی تهدیدآمیز گفتند: یا گندم را میان ما تقسیم می کنید، یا جان خود را از دست می دهید. در این میان، آصف اعظم با پرداخت مبلغی پول آزاد شد و اعزازالملک ناگزیر گردید بخشی از ذخیره گندم خود را میان مردم تقسیم کند.
سرانجام، گندم های میرزا علی نقی آصف دیوان، که از گزند زمان و بی تدبیری در امان نمانده بود، فاسد شد و او ناچار گردید آن ها را به درون رودخانه شهر بریزد.
نسب اجداد
قاضی یحیی فرزند محمود، نوه ی محمدصادق خان (اعزازالملک) و نتیجه ی میرزا محمد رضا وزیر بود. (وزیر به معانی پیشکار است و اجدادشان پیشکار حکام اردلان بوده اند) بر طبق بعضی روایت نسب اجدادشان به میرزا یوسف بزاز اصفهانی میرسد که از کردهای یهودی اصفهان بوده اند. یا بر طبق راویت دیگری از ولسوالی وزیرستان افغانستان به کردستان آمدند. یا بر طبق روایت خانوادگی، اعزار الملک گفته از شهر بستطام آمده اند.
وفات
قاضی یحیی صادق وزیری روز چهارشنبه ۱۱ بهمن ۱۳۹۱ در شهر تهران درگذشت.
منابع

  1. سنندج قدیم
  2. تاریخ مردوخ
  3. خاطرات حاج عز الممالک
  4. تحفه ناصری
  5. خاطرات دکتر سجادی
  6. هفته نامه دیدگاه