گواهی سخنران برتر - دانشگاه هانوفر آلمان - عنوان سخنرانی -تمرکز بر «مشروعیت اخلاقی احکام کیفری» فراتر از صحت شکلی: تناسب حکم، عقلانیت تجویزی، و رابطه میان انصاف و اخلاق قضایی (۱۴۰۴)

گواهی سخنران برتر - دانشگاه هانوفر آلمان - عنوان سخنرانی -تمرکز بر «مشروعیت اخلاقی احکام کیفری» فراتر از صحت شکلی: تناسب حکم، عقلانیت تجویزی، و رابطه میان انصاف و اخلاق قضایی (1404)

یکی از مهم ترین بخش های اشاره شده در سرتیفیکیت، رابطه پیچیده میان Equity و Judicial Ethics است. این نسبت، از دشوارترین مباحث حقوقی است، زیرا:

• اخلاق قضایی امری فراتر از متن قانون است؛
• انصاف، گاه در تعارض ظاهری با قاعده قرار می گیرد؛
• و قاضی ناگزیر از «انتخاب اخلاقی» می شود.

مقاله با تمرکز بر این پیوند پیچیده، نشان می دهد که نویسنده قائل به:

• قاضی صرفا «اجراکننده قانون» نیست؛
• بلکه «فاعل اخلاقی مسئول» است.

سرتیفیکیت حاضر صرفا یک گواهی پذیرش یا ارائه مقاله نیست، بلکه سند شناسایی جایگاه اندیشه ای نویسنده در پارادایم نوین حقوق کیفری جهانی است. در نظام آکادمیک بین المللی، کنفرانس هایی با سطح نمایه سازی Scopus و CIVILICA، نقش «دروازه های اعتبار علمی» را ایفا می کنند؛ به این معنا که مقاله ای که موفق به عبور از کمیته علمی چنین کنفرانسی شود، پیشاپیش از فیلترهای سخت گیرانه روش شناسی، نوآوری نظری و انسجام مفهومی عبور کرده است.

مقاله دکتر حسام الدین رحیمی، بنا بر متن صریح سرتیفیکیت، نه تنها از حیث شکلی پذیرفته شده، بلکه به عنوان ارائه شفاهی سخنرانی در کمیته علمی مطرح گردیده است. این نکته دلالت روشنی بر برتری کیفی محتوا نسبت به میانگین مقالات پذیرفته شده دارد و نشان می دهد که مقاله واجد ظرفیت «گفتمان سازی» در عرصه جهانی بوده است.

خود به تنهایی حامل چالشی بنیادین با حقوق کیفری کلاسیک است. در این عنوان، مفهوم «مشروعیت اخلاقی» در برابر مشروعیت صرفا قانونی یا آیینی قرار می گیرد. این تمایز، دقیقا همان نقطه ای است که حقوق کیفری مدرن را از حقوق کیفری اقتدارگرا جدا می سازد.

برخلاف رویکردهای سنتی که رای کیفری را صرفا در چارچوب:

• صلاحیت دادگاه
• رعایت تشریفات
• انطباق شکلی با قانون

مشروع می دانند، مقاله حاضر مشروعیت را مشروط به تحقق معیارهای اخلاقی، تناسب سنجی و عقلانیت تجویزی می داند. همین رویکرد، مقاله را در امتداد اندیشه های:

در جهان امروز، نظام های کیفری با یک بحران بنیادین مواجه اند:

کاهش سرمایه اخلاقی آرای قضایی.

بسیاری از احکام کیفری، علیرغم قانونی بودن، از منظر افکار عمومی، قربانیان، و حتی نخبگان حقوقی، فاقد مقبولیت اخلاقی اند. سرتیفیکیت کنفرانس به صراحت اشاره می کند که مقاله:

فراتر از «درستی شکلی و آیینی» رفتهو بر «تناسب حکم، عقلانیت تصمیم قضایی و ارتباط عدالت و اخلاق قضایی» تمرکز دارد.

یکی از مفاهیم کلیدی برجسته شده در متن سرتیفیکیت، تناسب (Proportionality) است.

تناسب، امروز نه یک اصل جانبی، بلکه معیار سنجش اخلاقی بودن قدرت کیفری دولت تلقی می شود.

پرداختن به تناسب، به معنای:

• نفی مجازات انتقام محور
• نفی پاسخ های احساسی کیفری
• و تاکید بر توازن میان جرم، شخصیت مرتکب و پیامد اجتماعی حکم

می باشد. این رویکرد، مستقیما مقاله را در پیوند با:

• حقوق بشر
• عدالت انتقالی
• و سیاست جنایی انسانی

قرار می دهد

سرتیفیکیت به طور خاص به Prescriptive Rationality اشاره می کند؛ مفهومی که تنها در متون سطح بالای فلسفه حقوق و نظریه قضا مطرح می شود.

عقلانیت تجویزی یعنی:

قاضی نه تنها باید «قانون را بداند»، بلکه باید بتواند توجیه عقلانی، اخلاقی و عمومی پذیر برای تصمیم خود ارائه دهد.

پرداختن به این مفهوم در مقاله، نشان می دهد نویسنده:

• از سطح تحلیل های رویه ای عبور کرده؛
• و رای قضایی را به مثابه «کنش اخلاقی-اجتماعی» تحلیل نموده است.

این گزاره ها نشان می دهد مقاله دقیقا به کانون بحران مشروعیت پرداخته و نه به حاشیه های آن. 

در نظام کنفرانس های بین المللی، ارائه شفاهی معنای خاصی دارد:

• مقاله نه تنها خوانده شده؛
• بلکه ارزش گفت وگو، نقد و دفاع علمی داشته است.

ارائه شفاهی مقاله در کمیته علمی، نشانگر اعتماد علمی به توان فکری و قدرت استدلال نویسنده است. این امر، جایگاه مقاله را از یک متن ایستا به کنش علمی فعال ارتقا می دهد.