نسل زد ؟ تفاوت نسل زد Z با نسلهای دهه های گذشته

گسترش آشتی بشری، ابزاری جهت مهار نسل زدایی در گستره تاریخ انسانی

 مجله نسل آینده ارتباطات و اینترنت اشیاء 

پنل تخصصی با محوریت «توان افزایی نسل آینده برای آینده ای تاب آور»

تفاوت نسل زد Z با نسل های دهه های گذشته؟

نسل زد Z اولین نسلی هستند که با گسترش فناوری و اینترنت همراه بزرگ شده اند . و نسل آلفا از اوایل ۲۰۱۲ اولین نسلی که به طور کامل در قرن بیست و یکم متولد شده و از بدو تولد تحت تاثیر فناوری های پیشرفته بوده است .

یکی از بارزترین ویژگی های نسل زد ، عدم پایبندی به کلیشه ها وسنت هائی مثل لزوم ازدواج یا الزام به تحصیلات تکمیلی و غیره است . 

(نسل زد را می توان اولین نسلی نامید که به معنای واقعی کلمه ، مقابل برخی از سنت ها و ویژگی های فرهنگی ایستاد و حتی آنها را تغییر داد . امروزه نمی توان تاثیر گذاری نسل زد را در شکل دادن فرهنگ از طریق فضای مجازی انکار کرد . بسیاری از جنبش های اجتماعی عدالت خواه توسط نسل زد هدایت می شده ).

نسل زد Z همان نسلی است که دنیای امروز را با چشمانی تازه می بیند : یعنی بچه هایی که با مبایل ، اینترنت و شبکه های اجتماعی بزرگ شده اند اولین نسلی که از کودکی ، گوشی و اینترنت برایش عادی بوده است نه یک اختراع جدید. یک نسلی که دارد جهان را تغییر می دهد نسلی که از همان اوان کودکی با اینترنت، موبایل و سرعت زندگی مدرن رشد یافته است . یک نسل جدید با ذهنی سریعتر ، حسی عمیق تر و عجول زیرا با دنیای فوری بزرگ شده اند ، یک کلیک یک جواب .

دغدغه های محیط زیست، عدالت اجتماعی، حقوق اقلیت ها و سلامت روان را دارند . و اما در مقابل آن نسل قبل تر همان پدر و مادرها با ارزش های ثبات ، سخت کوشی ، سکوت و قناعت شکل گرفته اند .

اینجاست که برخورد شروع می شود ، نه اینکه یکی خوب و یکی بد است بلکه دو جهان متفاوت دارند .

جهان نسل قبل آرام تر ، منظم تر و قابل پیش بینی بود ، اما نسل زد Z در دنیایی به دنیا آمده است که هر لحظه در حال عوض شدن است . پس یاد گرفته که همچنان سوال کند به جای سکوت ، نظر بدهد به جای قبول کردن کورکورانه به دنبال معنی بگردد و همین تفاوت نگاه است که باعث می شود تا خیلی از والدین فکر کنند ، کودکشان حرف گوش نمی دهد ، در حالی که آن کودک دارد تلاش می کند که خودش فکر کند و بیندیشد .نسل قبل به بقاء فکر می کرد اما این نسل به دنبال آزادی درونی است ، نسل قبل سکوت را نشانه احترام می دانست ولی نسل زد سکوت را قبول ندارد در نتیجه هیچ نسلی اشتباه نکرده است فقط متفاوت رشد کرده است .نسل زد ، که در ایران به نسل دهه ی هشتاد و اوایل دهه ی نود شناخته می شود در یک زمینه اجتماعی خاص رشد کرده است که تحت سریع فناوری ، فشارهای اقتصادی و فرهنگی و تحولات سیاسی قرار داشته است. این نسل که برخی آن را به عنوان عصر فناوری و دیجیتال می شناسند همان طور که گفته شد در محیطی متفاوت از نسل های پیشین رشد و نمو کرده است . 

نسل زد به دلیل دسترسی به اطلاعات و آگاهی بالا می تواند نقش کلیدی در تغییرات اجتماعی و فرهنگی ایفا کند. این نسل با توجه به ارتباطات گسترده ای که از طریق فضای مجازی در جریان است قادر است نظرات و انتظارات خود را به گوش جامعه برساند و فشار لازم را برای ایجاد تغییرات به حق یا ناحق وارد کند . این تلاش ها به ویژه در حوزه هایی نظیر حقوق زنان ، حقوق اقلیت ها و محیط زیست نیز مشاهده می شود. فشارهای فرهنگی و اختلافات میان نسلی با افکار نسل زد با چالش های فرهنگی متعددی روبرو بوده است ، از یک سو این نسل تحت فشار نهادهای سنتی و فرهنگی جامعه قرار دارد و از سوی دیگر ، به دلیل دسترسی به دنیای مجازی ، ارزش ها و نگرش های متفاوتی از نسل پیشین دارد. این اختلاف باعث بروز تنشهای اجتماعی و خانوادگی شده و نسل زد در تلاش است تا مفاهیم سنتی مانند خانواده ، ازدواج و تعهدات اجتماعی را بازتعریف کند.

برخی از افراد و متخصصان به افراد نسل زد یک سری خصوصیات نسبت می دهند ولی شاخصترین ویژگی آنها ، استفاده زیاد از ابزارهای دیجیتال و هوشمند است. این نسل از همان کودکی توانست از مزیت اینترنت بهره مند گردند و از آن نهایت استفاده را ببرند.

این در حالی است که این امکان و مزیت برای سایر نسل ها وجود نداشت . البته برای افراد این نسل خصوصیات دیگری هم بیان می شود. به عنوان مثال آنها را غیر متعهد یا مسئولیت ناپذیر خطاب می کنند و گاهی هم آنها را ناسازگار، بدرفتار و ریسک پذیر می خوانند . تمام این مفاهیم را باید با نگاهی دقیق و ریزبین مشاهده کرد، چون واقعا جوانان نسل زد غیر متعهد و آنچه در باره آنها گفته می شود نیستند.

نسل زد با تحولات اجتماعی و اقتصادی ای که در چند دهه اخیر رخ داده از جمله رشد سریع فناوری، گسترش اینترنت و رسانه های اجتماعی برخوردار بوده اند و با اندیشه های جدید همراه شده اند . نسل زد بین اواسط دهه ۱۹۹۰ و اوایل دهه ۲۰۱۰ و نسل آلفا اواسط دهه ۲۰۱۰ بومیان دیجیتال هستند که در دنیایی رسانه ای و سرشار از دسترسی های اطلاعاتی متولد شده اند هر دو نسل در فناوری اطلاعات و ارتباطات مهارت های بالایی دارند و از گوشی های هوشمند و پلتفرم های رسانه های اجتماعی به عنوان ابزارهای ارتباطی اولیه استفاده می کنند. اگرچه پدر و مادرهای این نسل از نسل هزاره و نسل زد Z هستند ، اما والد نسل آلفا بودن همچنان پیچیدگی های خاص خودش را دارد. این والدین فناوری را می شناسند و از خطرات آن هم آگاه می باشند، به همین دلیل تلاش می کنند که فضای دیجیتال را برای فرزندان شان امن تر کنند. در عین حال خود آنها بیش از اندازه درگیر فناوری هستند و همین موضوع اوضاع را بیش از حد پیچیده تر کرده است .

برای مقابله با این مشکل، والدین باید محدودیتی منطقی برای زمان استفاده از صفحه نمایش تعیین کنند. با وارد کردن فعالیت هایی مثل بازی در فضای باز ، کتاب خوانی و سرگرمی های خلاقانه در برنامه روزانه، می توان به تعادل رسید. خودتان هم باید با نشان دادن الگوی درست ، استفاده متعادل از فناوری را در عمل به فرزندانتان بیاموزید .

کودکان نسل آلفا که به اینترنت دسترسی آسان دارند، با خطرهای زیادی روبرو هستند ، از قلدری سایبری گرفته تا مواجهه با محتوای نامناسب. والدین باید پیش دستانه وارد عمل شوند و به فرزندانشان امنیت و حریم خصوصی آنلاین را آموزش دهند. ارتباط صمیمی و گفتگوی شفاف در این زمینه اهمیت زیادی دارد. به گونه ای که کودک بتواند تجربه های آنلاین خود را بدون ترس با والدین درمیان بگذارد .

سعید کیوان پور:شیرانی بیدآبادی 

منبع

 پریسا سعیدی:

عصر ایران

دکتر نازنین حبیبی