ایمنی فراگیر در مشهد از مدیریت متمرکز تا مشارکت محله ای
حاشیه نشینی و ایمنی فراگیر مبتنی بر داوطلبان، به عنوان یکی از چالش های محوری کلان شهر مشهد، نیازمند بازتعریف اساسی در نقش آفرینی ذی نفعان و بهره برداران اصلی شهر، یعنی خود شهروندان است. در شرایط کنونی، این مشارکت فعال، حلقه مفقوده مدیریت شهری مشهد محسوب می شود. تحقق «ایمنی فراگیر» که تنها با حضور و مشارکت سازمان یافته داوطلبان ممکن می گردد، مستلزم این است که مدیران و برنامه ریزان شهری، از تمرکز صرف بر اقدامات متمرکز و دستوری فاصله گرفته و بخشی از اختیارات و مسئولیت های مدیریتی را به صورت عملی به جامعه محلی واگذار نمایند.
شهر مشهد، با ویژگی های منحصربه فرد خود همچون پذیرایی از میلیون ها زائر و گردشگر و همچنین مواجهه با پدیده حاشیه نشینی در برخی مناطق، بیش از هر زمان دیگری به یک شبکه ایمنی غیرمتمرکز و ریشه دار در بافت محلات نیاز دارد. این انتقال مسئولیت و توانمندسازی جامعه محلی، می تواند به طور ویژه از طریق احیا و تقویت «شوراهای اجتماعی محلات» در بدنه شهرداری مشهد صورت پذیرد. این شوراها به عنوان نهادهای مردمی و شناخته شده در هر محله، دارای بیشترین شناخت از مسائل، خطرات، پتانسیل ها و ظرفیت های اجتماعی ساکنان همان منطقه هستند.
با تقویت این نهادها، می توان گروه های داوطلب واکنش سریع محله بنیاد را برای مقابله با حوادث طبیعی یا امدادرسانی تشکیل داد، شبکه های مراقبت اجتماعی برای پیشگیری از جرم و ناامنی ایجاد کرد، و کمپین های آگاه سازی برای ارتقای فرهنگ ایمنی در میان ساکنان، به ویژه در مناطق حاشیه ای و کم برخوردار، راه اندازی نمود. در این مدل، شهرداری مشهد از نقش مجری صرف، به نقش تسهیل گر، توانمندساز و پشتیبان این تشکل های مردمی تغییر می کند. نتیجه نهایی، خلق شهری امن تر، تاب آورتر و مشارکت محور خواهد بود که در آن ایمنی، نه یک کالای تحمیلی، بلکه حاصل تعامل و مسئولیت پذیری جمعی تمام شهروندان است.