ترحم بر بیماران و اهمیت پرستاری در اسلام

بسم الله الرحمن الرحیم

آموزه های انسان ساز و حیات بخش اسلام بیماران را دارای احترام و مستحق ترحم می دانند . خدای سبحان در قرآن کریم به آنها نظر رحمت کرده و برخی از تکالیف را از آنان برداشته یا تخفیف داده و یا به دوران بعد موکول نموده است . چنانکه در مورد روزه داری می فرماید:« و من کان مریضا او علی سفر فعده من ایام اخر ، کسی که بیماریا مسافراست در روزهای دیگر روزه بگیرد ». بقره/ 185 .

در موضوع جایگزینی تیمم به جای غسل یا وضو نیز می فرماید :« و ان کنتم مرضی او علی سفر ... فلم تجدوا ماء فتیمموا صعیدا طیبا ، اگر بیمار یا مسافر بودید ... و آب در اختیار نداشتید[ یا استفاده از آب ضرر داشت ] پس با خاک پاک تیمم کنید ». مایده/ 6 .

همچنین در باره ی رفع تکلیف جهاد از بیماران می فرماید :« لیس علی الضعفاء و لا علی المرضی ... حرج ، بر ناتوانان و بیماران ... تکلیف جهاد نیست ». توبه/ 91 .

حضرات معصومین علیهم السلام نیز درباره ی تعامل و تعاون با بیماران توصیه های فراوانی نموده اند :

از یکسو به عیادت بیماران ، مهرورزی به آنها ، درخواست دعا از آنها و... تاکید و توصیه می کنند. به عنوان نمونه رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند :« هرکس از بیماری عیادت کند برای هرقدمی که بر می دارد تا منزل خود بازگردد ، 70 میلیون [کنایه از عدد فراوان ] حسنه پاداش دارد و به همین اندازه گناه از وی برداشته (و بخشیده ) می شود و درجه داده می شود و به همین مقدار فرشته در قبر او می مانند تا روز قیامت برای او طلب مغفرت می کنند ». روضه الواعظین ، ص 372 .

و از سوی دیگر نسبت به پرستاری از بیمار( که به معنای کمک به رفع نیازهای جسمی و روانی بیماراست )، توصیه نموده و آن را دارای اجر و پاداش زیاد بیان کرده اند . در اینجا چند تا روایت در مورد اهمیت پرستاری را یاد آور می شویم :

1 ) از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل شده است که فرمودند :« کسی که در جهت تامین نیاز بیماری بکوشد ، برآورده شود یا نشود ، از گناهانش مانند روزی که از مادر متولد شده بیرون می آید ». من لایحضره الفقیه ، ج4 ، ص 16 .

2 ) همچنین آن حضرت فرمودند :« هر کس یک شبانه روز از بیماری مراقبت و پرستاری نماید، خداوند او را با ابراهیم خلیل برانگیزد ، آنگاه از صراط همچون برق جهنده تابان بگذرد ». ثواب الاعمال ، ص 289 .

3 ) در روایت دیگر نیز از آن حضرت نقل شده است که فرمودند :« هر کس برای برآوردن نیاز بیمار بکوشد و آن را بر آورد ، همانند روزی که از مادرش زاده شده، از گناهانش پاک می شود. در این هنگام مردی از انصار گفت : ای پیامبر خدا ! اگر چه بیمار از خانواده اش باشد ؟آن حضرت فرمودند : ( بله ) از دارندگان بزرگترین پاداش کسی است که در برآوردن نیاز [بیمار] خانواده خود بکوشد... ». ثواب الاعمال ، ص 289 .

4 ) شخصی بنام مرازم بن حکیم می گوید: با محمد بن مصادف ( در سفر حج ) همسفر شدم چون به مدینه وارد شدیم ، بیمار شدم . او [در این مدت] به مسجد می رفت و مرا تنها می گذاشت ، من از این کار او به ( پدرش ) مصادف گلایه کردم و او هم امام صادق(علیه السلام ) را از این جریان آگاه کرد ، آن حضرت به محمدبن مصادف پیغام داد که ماندن و نشستن تو نزد بیمار و پرستاری از او ، از نماز خواندنت در مسجد برتر است . الکافی ، ج4 ، ص 545 .

اللهم اشف کل مریض