چگونه می توان از خشونت علیه زنان فعال در فرآیندهای صلح جلوگیری کرد؟

نقش زنان در فرآیندهای صلح و حل منازعات در طول تاریخ اغلب نادیده گرفته شده است، با این حال پژوهش های معاصر نشان می دهند که مشارکت فعال زنان نه تنها به افزایش پایداری صلح منجر می شود، بلکه راه حل های جامع تر و عادلانه تری را نیز به همراه دارد و از مذاکرات محلی تا سطوح بین المللی، حضور زنان به عنوان بازیگران صلح، رویکردهای مشارکتی و مبتنی بر انسجام اجتماعی را تقویت می کند؛ اما مهم ترین مسئله برای زنان فعال در عرصه صلح، مسئله حفاظت از آنان است که در این یادداشت به این مسئله خواهیم پرداخت.

جلوگیری از خشونت علیه زنان فعال در فرآیندهای صلح نیازمند اقدامات چندسطحی (بین المللی، ملی، محلی) و ترکیبی از حمایت حقوقی، امنیتی و اجتماعی است که در ادامه، راهکارهای عملی برای حفاظت از این زنان بررسی می شود:

۱. اقدامات بین المللی و نهادهای جهانی:

الف) فشار دیپلماتیک و تحریم های هدفمند

- شورای امنیت سازمان ملل می تواند با استفاده از قطعنامه های خاص مانند قطعنامه ۱۸۸۸ (درباره خشونت جنسی در درگیری ها)، کشورها و گروه های مسلح را به پاسخگویی در مورد خشونت اعمال شده بر زنان فعال در فرآیند صلح وادار سازد.

- تحریم افراد و نهادهایی که به خشونت علیه زنان صلح ساز دامن می زنند (مانند ممنوعیت سفر یا مسدود کردن دارایی ها.)

ب) حمایت مالی و لجستیک

- صندوق ویژه سازمان ملل برای زنان در صلح (WPS Fund) می تواند منابعی برای حفاظت امنیتی، آموزش دفاع شخصی و پناهگاه های اضطراری اختصاص دهد.

- همکاری با نهادهای بین المللی مانند عفو بین الملل برای مستندسازی خشونت ها و اقدامات قانونی.

۲. اقدامات ملی و قانونی:

الف) تصویب و اجرای قوانین حمایتی

- قوانین داخلی باید خشونت علیه زنان فعال را به ویژه در مناطق درگیر، جرمی سنگین با مجازات های قطعی تعریف کنند.

- ایجاد نهادهای نظارتی مستقل برای پیگیری تهدیدات علیه زنان (مثل کمیسیون های حقوق بشر ملی.)

ب) مشارکت اجباری زنان در فرآیند صلح

- الزام به سهم ۳۰٪زنان در هیئت های مذاکره کننده (الگوبرداری از تجربه رواندا و کلمبیا)

- تاسیس شوراهای مشورتی زنان در ساختارهای تصمیم گیری صلح.

۳. اقدامات امنیتی و محافظتی:

الف) سیستم های هشدار سریع

- ایجاد شبکه های ارتباطی امن مانند خطوط تلفن اضطراری یا اپلیکیشن های رمزگذاری شده برای گزارش تهدیدات.

- همکاری با نیروهای حافظ صلح برای اسکورت و محافظت از زنان در مناطق پرخطر.

ب) آموزش و توانمندسازی

- برگزاری کارگاه های مدیریت ریسک برای زنان فعال: آموزش دفاع شخصی، امنیت سایبری و روش های پنهان کاری.

- استخدام محافظان زن برای کاهش حساسیت های فرهنگی.

۴. اقدامات اجتماعی و فرهنگی:

الف) تغییر گفتمان عمومی

- استفاده از رسانه ها و شبکه های اجتماعی برای معرفی زنان صلح ساز به عنوان قهرمانان ملی.

- همکاری با رهبران مذهبی و سنتی برای تقبیح خشونت علیه زنان فعال.

ب) حمایت روانی و اجتماعی

- ایجاد گروه های خودیار زنان برای اشتراک تجربیات و کاهش انزوا.

- ارائه مشاوره روانشناسی رایگان به بازماندگان خشونت.

۵. نمونه های موفق جهانی:

- کلمبیا: پس از توافق صلح ۲۰۱۶، گروه های محلی زنان با حمایت دولت، گروه های امنیتی برای حفاظت از فعالان تشکیل دادند.

- سیرالئون: زنان در فرآیند صلح این کشور شبکه های هشدار محله ای ایجاد کردند که تا ۶۰٪ از حملات را کاهش داد.

سخن پایانی:

خشونت علیه زنان صلح ساز تنها یک مسئله امنیتی نیست، شکست کل فرآیند صلح است. سرمایه گذاری بر روی امنیت زنان صلح ساز، سرمایه گذاری برای آینده ای بدون جنگ است.