دفاعیه ارشد: جلسه دفاع با موضوع «تحلیل حقوقی قرارداد فاکتورینگ با تاکید بر ماهیت و احکام انتقال دین و تطبیق آن با نهادهای مشابه در حقوق ایران»

جلسه دفاع با موضوع «تحلیل حقوقی قرارداد فاکتورینگ با تاکید بر ماهیت و احکام انتقال دین و تطبیق آن با نهادهای مشابه در حقوق ایران» روز دوشنبه، 27 مهر، 1405 توسط دانشگاه طلوع مهر در شهر قم استان قم برگزار می شود.

چکیده مقدمه و هدف: ظهور ابزارهای نوین مالی با هدف تسهیل گردش سرمایه، کاهش محدودیت های نقدینگی و افزایش امنیت روابط اعتباری میان فعالان اقتصادی شده است. یکی از مهم ترین این ابزارها، قرارداد فاکتورینگ است که در نظام های مالی جدید به عنوان شیوه ای برای تامین مالی مبتنی بر مطالبات تجاری مورد استفاده قرار می گیرد. در این قرارداد، دارنده مطالبات ناشی از معاملات تجاری می تواند حقوق مالی خود را پیش از سررسید وصول به موسسه ای تخصصی تحت عنوان عامل یا فاکتور منتقل کرده و در مقابل، منابع مالی مورد نیاز خود را دریافت نماید. فاکتورینگ علاوه بر انتقال مطالبات، می تواند شامل خدماتی مانند تامین مالی، مدیریت حساب های دریافتنی، وصول مطالبات و پذیرش خطر عدم پرداخت بدهکار نیز باشد. هدف این پژوهش، تبیین ماهیت حقوقی قرارداد فاکتورینگ و تعیین جایگاه انتقال مطالبات به عنوان عنصر بنیادین این قرارداد در حقوق ایران است. روش تحقیق: این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با رویکرد تطبیقی انجام شده است. در این راستا، ابتدا مفاهیم، ارکان، انواع و کارکردهای اقتصادی و حقوقی فاکتورینگ بررسی شده و سپس ماهیت حقوقی آن در ارتباط با نهادهایی همچون انتقال طلب، انتقال دین، بیع دین، حواله، ضمان و صلح مورد تحلیل قرار گرفته است. همچنین، در بخش تطبیقی، اسناد بین المللی مرتبط با فاکتورینگ و انتقال مطالبات، از جمله کنوانسیون فاکتورینگ بین المللی یونیدروا (اتاوا ۱۹۸۸)، مورد توجه قرار گرفته تا امکان استفاده از تجربیات حقوقی سایر نظام ها بررسی شود. نتایج: یافته های پژوهش نشان می دهد که انتقال مطالبات، عنصر اصلی و مبنای حقوقی قرارداد فاکتورینگ محسوب می شود؛ زیرا در ساختار معمول این قرارداد، عامل پس از انتقال مطالبات در جایگاه دارنده جدید طلب قرار می گیرد و می تواند حقوق ناشی از آن را در برابر مدیون اعمال کند. با این حال، فاکتورینگ را نمی توان صرفا انتقال ساده طلب دانست؛ زیرا وجود عناصر دیگری مانند تامین مالی، مدیریت وصول، ارزیابی اعتبار مشتریان و توزیع ریسک اعتباری، ماهیتی چندوجهی به این قرارداد بخشیده است. انتقال دین نمی تواند مبنای اصلی تبیین فاکتورینگ باشد. اگرچه بیع دین می تواند بخش انتقالی فاکتورینگ را توضیح دهد، اما به دلیل وجود خدمات مالی، مدیریت مطالبات، انتقال مطالبات آینده و پذیرش ریسک، نمی تواند تمام ماهیت این قرارداد را تبیین کند. نتیجه گیری: فاکتورینگ در حقوق ایران قراردادی خصوصی، مرکب و نامعین مبتنی بر انتقال مطالبات تلقی می شود. انتقال طلب، ستون فقرات حقوقی این قرارداد را تشکیل می دهد. فاکتورینگ نه صرفا یک انتقال طلب ساده است و نه می توان آن را صرفا قراردادی مالی دانست، بلکه نهادی نوین است که از ترکیب انتقال حقوق مالی و خدمات مرتبط با مدیریت اعتبار شکل گرفته است. با توجه به فقدان قانون خاص در حقوق ایران، اعتبار این قرارداد بر اصل آزادی قراردادها و ماده ۱۰ قانون مدنی استوار است.
معرفی سخنرانان: به گزارش روابط عمومی دانشگاه طلوع مهر، جلسه دفاع از پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد با موضوع «تحلیل حقوقی قرارداد فاکتورینگ با تاکید بر ماهیت و احکام انتقال دین و تطبیق آن با نهادهای مشابه در حقوق ایران» توسط دانشجوی مقطع ارشد رشته حقوق خصوصی، آقای حسین رضاقلی خانی، در تاریخ ۲۷ مهر ۱۴۰۵ ساعت ۲۰:۳۰ در سالن اجتماعات مهندس رسولی برگزار شد. در این جلسه، دکتر سیدمحمد امین زاده به عنوان استاد راهنما حضور داشتند.