رویکردی بر دلایل اعتلا و تعالی شهرسازی صفویان در دو شهر اردبیل واصفهان

شهرهای کهن ایران در طول تاریخ دارای فرهنگ و ساختار شکوهمندی بوده اند و در عین حال از فرهنگ ها و حکومت های مختلف نیز تاثیر پذیرفته اند. این تاثیر پذیری در دوره های قبل و بعد از اسلام به شیوه های مختلف صورت پذیرفته است. در یک نگاه کلی فرم شهرهای تاریخی ایران بر اساس دو دسته از عوامل شکل گرفته است. دسته ی اول عوامل ملموس قابل رویت هستند که شامل ویژگی های فیزیکی مانند معماری، جغرافیایی، اقلیم و .... می شود. دسته ی دوم مربوط به عوامل ناملموس و غیر قابل رویت مانند عوامل فرهنگی و مذهبی می باشد. در دوره ی حکومت صفویان که دارای اندیشه های شیعی خاص خود بودند، شهرها هم از منظر کالبدی و هم از منظر معنایی تحول زیادی یافتند. به رغمی که این دوره درخشان ترین دوره ی تاریخ معماری و شهرسازی ایران را شامل حال خ ویش داشته است. در این میان شهرهای اردبیل، بعنوان خاستگاه خاندان صفویه و اصفهان بعنوان آخرین پایتخت صفویان بسیار حائز اهمیت بوده اند. پژوهش پیش رو به بررسی و بازبینی بافت تاریخی دو شهر اردبیل و اصفهان در دوران صفویه و واکاوی نقاط مشترک فضاهای شهری میان این دو پرداخته است.

کلیدواژه ها:

اردبیل ، اصفهان ، دوره ی صفویه ، ویژگی بافت های تاریخی