مطالعه تطبیقی خسارت ناشی از فسخ قرارداد در حقوق ایران و کنوانسیون بیع بین المللی کالا

وقتی افراد بین هم قراردادی را منعقد می کنند در نهایت هدف آنها این است که موضوع قرار داد به بار بنشیند و نتیجه دهد. اما این امر همواره به نتیجه نهایی و فرجام مناسب نمی رسد. از این رو بر اساس علل مختلف ممکن است طرفین حق فسخ قرارداد را پیدا نماید و آن را فسخ کنند. فسخ قرارداد دارای آثار می باشد و موجب انحلال قرارداد می گردد. از این جهت اصل لزوم قراردادهه ی مذکور در ماده 219 ق.م، مواجه با استثنا خواهد شد و به عقد پایان می دهد. در حقوق ایران، این موضوع به ویژه در مورد خسارت ناشی از تفویت منافع، با چالش اساسی مواجه است. در بسیاری از موارد یکی از متعاقدین به استناد یکی از خیارات قانونی و به منظور جلوگیری از تضرر خود اقدام به فسخ عقد می کند، ولی همیشه فسخ عقد برای جبران خسارت صاحب خیار کافی نمی باشد. محروم کردن صاحب خیار از حق مطالبه خسارت و اکتفا کردن به فسخ عقد بر مبنای فقهی و حقوقی محکم استوار نیست. لذا زیان دیده علاوه بر فسخ قرارداد، با توجه به ملاک پاره ای از مقررات قانونی مانند ماده ی 386 ق.م و نیز بر مبنای قواعد عام مانند قاعده لاضرر، غرور و مانند آن حق مطالبه خسارت را نیز دارد. بنابراین فسخ عقد که به منظور جلوگیری از ورود خسارت بیشتر و خاتمه دادن به حیات حقوقی عقد به زیان دیده در نظر گرفته شده نیز منافاتی با حق او در مطالبه خسارت وارده ندارد. همچنین مستنبط از مجموعه مقررات کنوانسیون بیع بین المللی در زمینه جبران خسارت باید گفت استفاده از حق فسخ، به هیچ وجه منافاتی با حق توسل به مطالبه خسارت وارده ندارد و این دو روش به طور هم زمان برای جبران کامل خسارت وارده با هم قابل جمع هستند.

کلیدواژه ها:

فسخ ، قرارداد ، خسارت ، مطالبه خسارت ، کنوانسیون بیع بین المللی کالا