ویژگی های بیولوژیکی و مولکولی ویروس موزاییک خیار (CMV) جدا شده از اسفناج در شهرستان رفسنجان

اسفناج (Spinacia oleracea L.) یکی از مهم‎ترین سبزی‎های برگی است که به صورت تازه و یا فرآوری شده مصرف می شود. در نمونه برداری های صورت گرفته از مزارع شهرستان رفسنجان، مجموعا 177 نمونه از گیاهان اسفناج مشکوک به آلودگی ویروسی با علایم زردی، چروکیدگی، بد شکلی و سبز زردی جمع آوری گردید. با استفاده از روش داس الیزا آلودگی 77 نمونه و در مجموع 43/5 درصد از بوته‎های اسفناج دارای علایم ویروسی به ویروس موزاییک خیار (CMV) مشخص گردید. از میان جدایه‎های جمع آوری شده، یک جدایه‎ی تحت عنوان SpK انتخاب و در گیاه اسفناج تکثیر گردید. آزمون تعیین دامنه میزبانی جدایه ی SpK، بر روی تعداد 28 گونه‎ گیاهی انجام و مشخص شد که این جدایه دارای دامنه ی میزبانی محدودی می باشد و ویروس فقط در 11 گونه موفق به تکثیر شده است. شته Aphis gossypii جدایه ی SpK را با کارایی 80 درصد منتقل کرد. استفاده از جفت پرایمر CMVCPf و CMVCPr در آزمون RT-PCR منجر به تکثیر یک قطعه 870 جفت بازی شامل ژن پروتئین پوششی و نواحی غیر کد کننده دو طرف آن در RNA3 جدایه ی SpK گردید. نتایج آزمون RT-PCR، توالی‎یابی ژن CP و رسم درخت فیلوژنی علاوه بر تایید مولکولی وجود CMV در گیاه اسفناج، نشان داد جدایه‎ی SpK متعلق به زیر گروه II ویروس موزاییک خیار می باشد. پژوهش حاضر اولین مطالعه مولکولی و بیولوژیکی بر روی ویروس موزاییک خیار جدا شده از اسفناج از ایران می‎باشد.

کلیدواژه ها:

اسفناج ، ویروس موزاییک خیار ، RT-PCR