رهیافتی بر کارکرد آیینی غار کلماکره

با کشف غار کلماکره در پاییز 1368 اشیای باستانی مکشوفه آن اندک اندک زینت بخش موزه های ملی ایران، فلک الافلاک، ایلام و تبریز در داخل کشور و موزه های لوور، بریتانیا، متروپولیتن نیویورک، میهوی توکیو و مجموعه های خصوصی در خارج از مرز شد.  در حجم گسترده اشیای سیمین و زرین منسوب به کلماکره، ظرافت، هنر و فن آوری های بی بدیل به کار رفته و اشیای مزبور که پیشینه ای به ژرفای حکومت محلی شاهکان ناشناخته ساماتوره در عصر ایلام نو قرون 8 و 7 ق. م. دارند باعث شد تا کلماکره مورد توجه ویژه باستان شناسان و مورخان قرار گیرد. کما این که ایشان گنجینه کلماکره را ششمین گنجینه بزرگ جهان نامیدند. رویکرد اصلی این پژوهشگران پیرامون خوانش کتیبه های منقور بر اشیاء، معرفی ظروف، مجسمه های انسانی و حیوانی سیمین و صورتک های زرین و تحلیل مفهومی نقش مایه های نمادین و اساطیری کلماکره بوده است. این پژوهش بر آن است تا ضمن بهره مندی از روش تاریخی تحلیلی با تکیه بر وجه تسمیه علمی کلماکره به رهیافت جدیدی در خصوص کاربری فضای درون و برون غار دست یابد تا مشخص شود که کلماکره بنا بر فرضیات پژوهشگران، محل نگهداری گنجینه شاهکان محلی ساماتوره یا شاهان هخامنشی بوده یا این که غار کلماکره با توجه به جغرافیای انسانی، کارکردی آیینی از نوع میتراییسم داشته است پژوهش حاضر نخستین گام در این وادی خواهد بود. از این رو اثبات فرضیه مهر آیینی غار کلماکره نیاز به تاملی ژرف با نگرشی از نوعی دیگر دارد. بنابراین بهتر است این پژوهش را به عنوان جستاری در مبادی طرح مسیله کارکرد آیینی غار کلماکره تلقی کرد.

کلیدواژه ها:

کلماکره ، غارهای آیینی ، آیین مهر ، پل دختر