ارزیابی سطح آگاهی و عملکرد پرتوکاران شهرستان بابل در مورد اصول حفاظت پرتویی در سال 1397

سابقه و هدف: اشعه یونیزان علاوه بر نقشی که در تشخیص و درمان بیماری ها دارد می تواند خطرات و آسیب های جدی و برگشت ناپذیری برای افرادی که به هر نحوی در معرض تابش آن قرار می گیرند به همراه داشته باشد. به همین دلیل حفاظت در برابر پرتو های یونیزان امری مهم می باشد و در ابتدا کارکنان پرتونگاری عهده دار این مسیولیت هستند. بدین ترتیب پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان آگاهی و عملکرد پرتوکاران از اصول حفاظت پرتویی تدوین شده است. مواد و روش ها: مطالعه توصیفی مقطعی حاضر به شکل سرشماری از تمام افراد شاغل در بخش های رادیولوژی و پزشکی هسته ای بیمارستان های تابعه دانشگاه علوم پزشکی بابل، در سال 1397 انجام پذیرفت. تعداد افراد مشغول به کار با پرتو 79 نفر بود که از این تعداد 61 نفر (57 نفر از گروه رادیولوژی و 6 نفر از گروه پزشکی هسته ای) حاضر به همکاری در این طرح شدند. برای جمع آوری اطلاعات از یک پرسشنامه پژوهشگر ساخته که روایی و پایایی آن توسط متخصصین رشته مربوطه تایید شده بود، استفاده گردید. پرسشنامه شامل 3 قسمت بود، قسمت اول مربوط به اطلاعات دموگرافیک (سن، جنس، وضعیت تاهل، رشته تحصیلی، سابقه خدمت و سابقه شرکت در کلاس های بازآموزی)، قسمت دوم شامل سوالات مربوط به ارزیابی آگاهی پرتوکاران و قسمت سوم شامل سوالات مربوط به ارزیابی عملکرد آنها بود. سوالات بخش آگاهی شامل دو قسمت، قسمت اول 12 سوال مشترک بین دو گروه پرتوکار و قسمت دوم سوالات اختصاصی هر گروه بود و سوالات بخش عملکرد نیز شامل 13 و 14 سوال به ترتیب برای گروه های رادیولوژی و پزشکی هسته ای بود. پس از تکمیل پرسشنامه داده ها با استفاده از نرم افزار Spss V18 و آزمون هایt- test, X2, Correlate, ANOVA تجزیه و تحلیل گردید. یافته ها: از 61 شرکت کننده در این طرح تعداد 22 نفر مرد (36.7%) و 38 نفر زن (63.3%) بودند و رنج سنی شرکت کنندگان 23 تا 60 سال (میانگین9.6± 36.47سال) می باشد. میانگین نمره کسب شده برای آگاهی کل پرتوکاران، کارکنان رادیولوژی و پزشکی هسته ای به ترتیب2/43±14/90، 2/49±14/85 و 1/86±15/33 می باشد. همچنین میانگین نمره عملکرد کل پرتوکاران، کارکنان رادیولوژی و پزشکی هسته ای به ترتیب 5/68±54/90، 5/38±55/70 و 1/96±47/67 می باشد. بین سن، جنس و وضعیت تاهل با آگاهی و عملکرد رابطه معناداری وجود نداشت ( p> 0/05 ) همچنین بین شرکت در دوره های بازآموزی، میزان تحصیلات و سابقه کار با آگاهی و عملکرد اختلاف وجود داشت ولی این اختلاف از نظر آماری معنادار نبود ( p> 0/05 ). نتیجه گیری: براساس نتایج بدست آمده میزان آگاهی پرتوکاران از اصول حفاظت پرتویی متوسط و عملکردشان خوب می باشد و به نظر میرسد که با توجه به تمایل پرسنل به شرکت در دوره های بازآموزی با فواصل نزدیک، با برگزاری چنین دوره هایی همراه با کارگاه های تخصصی و همچنین افزایش سطح تحصیلات، میزان آگاهی کارکنان با پرتو را می توان افزایش داد.

کلیدواژه ها:

حفاظت پرتوی ، آگاهی ، عملکرد ، پرتوکار