تعیین سهم عوامل موثر بر اضافه برداشت منابع آب زیرزمینی مطالعه موردی: شهرستان مرودشت

کمبود آب در ایران یکی از عاملهای اصلی محدودکننده توسعه فعالیتهای اقتصادی به شمار میرود. یکی ازچالشهای اصلی در زمینه منابع آب، مدیریت ضعیف و بهرهبرداری بیرویه از این منابع است. برداشتهای بدون مجوز از منابع آب زیرزمینی و کشت محصولات نامتناسب با شرایط محیطی منجر به تخصیص ناکارا و اتلاف منابع آب بدون توجه به هزینه های بالای احداث سدها و سامانه های پمپاژ آب شده است. در این پژوهش، برای بررسی عاملهای موثر بر اضافه برداشت منابع آب زیر زمینی از مدل لوجیت استفاده شده است. به این منظور، 290 پرسشنامه در 12 آبادی شهرستان مرودشت که برای انجام فعالیت کشاورزی از آب چاه استفاده میکردند، توزیع و تکمیل شد. نتایج نشان داد که به ترتیب متغیرهای سطح درآمد و نوع کانال انتقال آب زیرزمینی دارای اثر مثبت و متغیرهای مجوز بهره برداری از منبع آب زیرزمینی، کارایی زیربرداری آب، بازده آب، شرکت در کلاسهای آموزشی،فاصله مزرعه تا منبع و سطح تحصیلات دارای اثر منفی و معناداری بر متغیر اضافه برداشت منابع آب زیرزمینی داشته است. اجرای سیاستهای حمایتی از جمله ایجاد تسهیلات مناسب برای تجهیز کانالها و سامانه های آبیاریمتناسب با شرایط توپوگرافی به منظور بهبود کارایی مزارع و اعمال پرداخت جریمه برای حفر چاه های غیر مجاز به عنوان راهکاری مناسب برای کاهش اضافه برداشت در منطقه پیشنهاد میشود.

کلیدواژه ها:

اضافه برداشت ، سهم عامل های موثر ، منابع آب زیرزمینی ، مرودشت