بازتاب لفظ و معنی در شعر صایب تبریزی با رویکرد تدوین ریشه های نقد ادبی

نقد در لغت به معنی جدا کردن سره از ناسره و در اصطلاح عبارت است از بهین چیزی برگزیدن. نقد همچون آیینه تمام نمای ذوق، درک و دریافت ابنای عصر، در پرتو زیبایی شناسی اثر ارزش واقعی آن را پیش روی مخاطب به تصویر می کشد. امروزه این علم به عنوان ترازوی سنجش آثار هنری مورد استفاده می گیرد. هرچند که در ایران به طور مستقل این علم جزو علوم نوظهور است اما با نگاه اجمالی به آثار گذشتگان میتوان رگه هایی از داوری های ذوقی و زیبایی شناسی را درهرعصری یافت به طوری که گردآوری و شناخت ویژگی های جمالی و ذوق حاکم بر هر عصر کمک شایانی به درک دقیق آثار شاعران و نویسندگان و هنرمندان خواهد کرد به عنوان مثال در سبک هندی که شاعران به طور جدی تر به ویژگی های سبک و نقد ادبی توجه کردند جریان های مختلف ادبی، ذوق مسلط و عناصر زیبایی شناختی را میتوان در این آثار به وضوح دید. در این میان میرزا محمدعلی صایب تبریزی (1000-1080 (به عنوان شاعری آگاه از مسایل ادبی عصر خود بیش از شاعران هم دورهاش به این مهم پرداخته است. در این جستار که با روش تحلیل محتوا مبتی بر منابع کتابخانه ای انجام گرفته، سعی بر آن است که با موشکافی دیوان صایب تبریزی وبررسی ویژگی های لفظ ومعنی هم به ذوق انتقادی این شاعر پی برد و هم زمینه های شکل گیری نقد ادبی را در ایران بررسی کرد.

کلیدواژه ها:

نقد ادبی ، صایب تبریزی ، سبک هندی ، لفظ و معنی