روند توسعه در خوزستان و مرگ تدریجی کارون و دز

استان خوزستان به لحاظ شرایط جغرافیایی و هیدرولوژی از بیشترین سهم آبهای شیرین در کل کشور برخوردار است، به طوری که با جریان پنج رودخانه بزرگ و پرآب ایران (کارون، کرخه، جراحی، هندیجان) در خوزستان حدود 33 درصد کل منابع آب سطحی را به خود اختصاص داده است. کارون بزرگترین و پرآب ترین رودخانه کشور است که با ملحق شدن رودخانه ی دز به آن در محلی به نام بند قیر در فاصله ی 30 کیلومتری شهر اهواز کارون بزرگ را تشکیل می دهند. سالانه حدود بیست میلیارد مترمکعب آب از طریق کارون بزرگ به خلیج فارس می ریزد. با توجه به توسعه اقتصادی، کشاورزی، صنعت و رشد سریع شهرنشینی در دو دهه ی اخیر و نیاز مبرم این توسعه به آب، آب رودخانه های استان بخصوص کارون و دز به شدت آلوده شده است. از این رو با توجه به اهمیت موضوع بررسی کمی و کیفی آلاینده های کارون و دز از ایستگاههای موجود بر رودخانه کارون و دز 5 ایستگاه انتخاب و در تمام طول سال آبی 81-80 پارامترهای (دبی، دما، کدورت، قابلیت هدایت الکتریکی، pH ،TDS) و چندکانیون و آنیون مهم اندازه گیری گردید. همچنین از رودخانه کارون و دز چند نقطه نمونه برداری و COD,B.O.D,D.O مورد آزمایش قرار گرفت. هدف از این پژوهش آگاهی از منابع آلاینده کارون و دز و کاربرد یافته ها جهت کاهش آلاینده ها و استفاده بهینه از کارون و دز این دو شاهرگ حیاتی منطقه است. نتایج به دست آمده نشان دهنده ی افزایش بار آلودگی از بالا دست به پایین دست رودخانه است به طوری که آب کارون بزرگ در پایین دست تر از شهر اهواز به شدت آلوده و در حالات بحرانی حتی آب آن برای کشاورزی مناسب نمی باشد، و اگر وضع به همین منوال ادامه یابد شاهد مرگ تدریجی کارون و دز و نهایتاً نابودی کامل اکو سیستم های آبی در این منطقه ی زرخیز از کشور عزیزمان خواهیم بود.

کلیدواژه ها:

توسعه ، کارون ، دز ، آلاینده ها