پوسیدگی سفید ریشه در اثر قارچ Heterobasidionannosum

قارچ Heterobasidionannosum یک پاتوژن بسیار خطرناک بر روی ریشه سوزنی برگان در قسمت های شمالی نیم کره ی زمین است این پاتوژن سیستم از ریشه شروع به آلودگی می کند و به قسمت ای پایه ای درخت می رسد و سبب بروز یک پوسیدگی به صورت اقتصادی می شود که تحت عنوان پوسیدگی انوس ریشه نامیده می شود اگر یک بار این قارچ در یک قسمت ایجاد آلودگی نماید، دیگر به سختی می توان آن را ریشه کن کرد. قبلا عامل این بیماری تحت عنوان Fomesannosum نامیده می شود این قارچ دارای گونه های متعددی است که از آن جمله می توان به قارچ سم اسبی به نام Fomesfomentaruus اشاره کرد که در اصطلاح انگلیسی بیماری تحت عنوان Tap rot ایجاد می نماید. قارچ مزبور در ایران در ابتدا در سال 1351 از قسمت های شمالی ایران توسط صابر گزارش شده است. نتایج نشان داد میزان قارچ F.annosus بر روی خاک اره های دو گونه صنوبر شامل P.abies و A.pectinata متفاوت است بر روی خاک اره صنوبر نروزی گسترش قارچ مولد پوسیدگی رشیه به صورت معمولی و نرمال صورت گرفت به زبان دیگر هنگامی که کشت قارچ بر روی خاک نقره ای صورت گرفت هیچ گونه رشدی از قارچ F.annosus مشاهده شده که این میزان تفاوت مربوط به وجود مواد بازدارنده در خاک اره قنوبر ذکر شده است از طرفی دیگر یکسری تفاوت های دیگر در میزان رشد این قارچ بر روی مواد گیاهی مختلف دیده شد. به طوری که میزان رشد قارچ مولد پوسیدگی ریشه بر روی مواد گیاهی ریشه مربوط به صنوبر نروژی بیشتر از مواد گیاهی ساقه بود لازم به ذکر است که تاثیر زیادی از دما بر روی میزان رشد این قارچ مشاهده شد با افزایش 10 درجه سانتیگراد میزان رشد حدود 3/5 برابر بیشتر در مدت مشابه بود میزان رشد ریسه های قارچ F.annosus بر روی چوب های صنوبر نروژی و نقره ای مشابه و برابر با میزان رشد قارچ بر روی آب استریل بود تاثیرات متمایز میزبان بیشتر زمانی قابل مشاهده شده است که بیشترین غلظت عصاره های گیاهی بکار برده شود. به طوری که هیچگونه رویش و رشد میسیلیوم F.annosus بر روی عصاره صنوبر نقره ای مشاهده نمی شود و این در حالی است که یک رویش ریسه های قابل ملاحظه بر روی عصاره صنوبر نروژی دیده می شود در عصاره گیاهی رقیق شده ی صنوبر نقره ای مقدار کمی از رویش و رشد ریسه های قارچ F.annosus دیده می شود که می توان آن را به کاهش موادممانعت کننده رشد در عصاره رقیق شده ی صنوبر نقره ای نسبت به رشد F.annosus نسبت داد. از طرفی به نظر می رسد که در عصاره F.annosus فقدان مواد ممانعت کننده وجود دارد و از طرفی مواد تحریک کننده رشد این قارچ وجود دارد طبق بررسی های انجام شده مواد موجود در چوب دو گونه صنوبر ذکر شده با هم تفاوت های بزرگی دارند. طبق تجزیه و تحلیل های انجام شده میزان cao در P.abies و 33/6 و در A.pectinata 10و میزان k2(5) به ترتیب 3.6 و 40.6 و میزان 18.7 و 0.7 درصد بوده است البته مجموع چربی ها، روغن ها ، ترپن ها، لیگنین، سلولز و همی سلولز مشخص نیست.

کلیدواژه ها:

پوسیدگی سفید ریشه ، قارچ Heterobasidionannosum