تحلیل و ارزیابی سازگاری کاربری های شهری با استفاده از GIS و مدل شاخص همپوشانی (index overlay model) نمونه موردی شهر کرمان

کاربری زمین به عنوان یکی از متغیر های سیستم شهری و در کنش با سایر اجزا و زیر اجزا سیستم های شهری در ارتباط با پویایی سیستم های شهری نقش مهمی، ایفا می نماید، که در این نقش میزان سازگاری کاربری اراضی با سایر اجزا مثل بازار مسکن و شغل، خدمات و حمل و نقل از اهمیت زیادی برخوردار است. ارزیابی کاربری اراضی شهری روندی است برای سنجش کمی و کیفی کاربری ها در سازمان فضایی شهر با توجه به شاخص های استاندارد رایج به منظور ایجاد زمینه ای برای استفاده بهینه از زمین شهری برای رفاه شهروندان. درتحلیل مکانی عملکردهای شهری، با معیار، سازگاری مورد مطالعه قرار گرفت که هدف اصلی این معیار جداسازی کاربری های ناسازگار از یکدیگر است تا کاربری هایی که در حوزه نفوذ یکدیگر قرار دارند، از نظر سنخیت و همجواری فعالیت با یکدیگر منطبق باشند. در این تحقیق به تحلیل تناسب مکانی کاربری اراضی شهری با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و مدل شاخص همپوشانی، پرداخته شده است. در ابتدا اصول مربوط به کاربری اراضی شهری از جمله تعاریف، فرایند و طبقه بندی کاربری اراضی آورده شده است. و در ادامه نیز معیارهای ارزیابی و مکان یابی کاربری اراضی شهری، همچنین مشخصات و استانداردهای مکانی کاربری زمین با توجه به شرایط شهرهای ایران مورد بحث قرار گرفته است. در نهایت به توابع و عملیات تحلیلی مورد استفاده در تحلیل کاربری زمین پرداخته شده است. تحلیل کاربری های اراضی شهر کرمان با واریانس های کم، متوسط و زیاد که بیانگر میزان تداخل کاربری ها و تنوع آن ها است، نشان می دهد که اکثریت کاربری های اراضی شهر کرمان را کاربری های مسکونی، آموزشی، بهداشتی- درمانی و تفریحی و سایر کاربری های که به طور نسبی با این نوع کاربری ها دارای سازگاری هستند، تشکیل می دهد.

کلیدواژه ها:

کاربری اراضی ، شهر کرمان ، سیستم اطلاعات جغرافیایی ، مدل ، شاخص همپوشانی