نقش و اثرگذاری فرهنگ و آموزش مهارت های مدیریت خشم در کاهش خشونت در کانون خانواده، مطالعه موردی: شهرتهران

یکی از پدیده هایی که مطالعه آن به سه حوزه جامعه شناسی، روانشناسی و فرهنگ بسیار مربوط است، خشونت و رفتار های خشونت آمیز در کانون خانواده می باشد. خشونت نسبت به همسر یکی از معضلات بزرگ بسیاری از کشورها از جمله ایران می باشد که پیامدهای منفی فرهنگی، جسمانی و روانی زیادی را برای قربانیان به بار می آورد . نگاه یک فرهنگ به خانواده، زن و خشونت، ساختار اجتماعی و قوانین حاکم بر یک جامعه، وضعیت اقتصادی و عقاید و باورهای عمومی مردم، از اموری است که در سطح کلان می تواند به تبیین خشونت خانگی در هر جامعه ای کمک کند. نوع روابط در خانواده بر اساس رفتارهای اجتماعی و ضد اجتماعی در یک فرهنگ شکل می گیرد.خانواده یک نهاد اجتماعی اولیه و حیاتی است که تثبیت و تضمین سلامت فرد و بقای فرهنگ جامعه در این کانون شکل می گیرد. فرد نه تنها از نظر جسمی و زیستی بلکه از نظر عاطفی- روانی و شخصیتی نیزتحت تاثیر خانواده قرار دارد چرا که خانواده جایگاهی است که فرد می تواند با تکمیل شخصیت خویش آماده ی پذیرش نقش های فرهنگی و اجتماعی گردد. خانواده در طول تاریخ تحت تاثیر تحولات گوناگون اقتصادی و اجتماعی دگرگون شده است . این دگرگونی ها منجر به بروز تعارض در روابط متقابل اعضای خانواده ازحالت خفیف گرفته تا حالتهای شدید نظیر، خشونت خانوادگی شده است که بخشی از این تعارضات در ارتباط با عوامل فرهنگی بیرون از خانواده و بخشی از آن ها در ارتباط با عوامل فرهنگی درونی خانواده است. البته، میان این دو عامل رابطه متقابل وجود دارد. در این بین تاثیر آموزش مهارت های مدیریت خشم درکاهش خشونت خانوادگی و بهبود رضایت زناشویی می تواند به عنوان یکی از سازوکارهای کاهش این خشونت ها ودر نهایت بهبود زندگی زناشویی در کانون خانواده تلقی گردد. این تحقیق با هدف تعیین اثر بخشی شاخص های فرهنگی و آموزش مهارت های مدیریت خشم در کاهش خشونت خانوادگی و بهبود رضایت زناشویی زنان خانه دار در جامعه فرهنگی دگرگون شده شهر تهران انجام شده است. روش تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت ، روش پژوهش نیمه آزمایشی است و برای انجام آن از بین زنان مراجعه کننده به خانه سلامت در سعادت آباد تهران ، 34 آزمودنی به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در گروه های آزمایش و کنترل جایگزین شدند . اطلاعات با استفاده از پرسش نامه های رضایت مندی آنریج و خشونت CTS2 درمراحل قبل و بعد از مداخلات و پیگیری جمع آوری شد و به وسیله تحلیل کوواریانس تحلیل شدند. یافته ها نشان می دهد آموزش مهارت های مدیریت خشم متناسب با شناخت فرهنگی هر جامعه ای به طور معناداری می تواند سبب کاهش خشونت خشم در زنان گردد. در مرحله پیگیری، هم مداخلات اثرگذاری ماندگار دارد. نتایج این مطالعه نشان میدهد که اموزش مهارت های مدیریت خشم روش مناسبی بر کاهش خشونت های خانوادگی و در نتیجه افزایش بهبود رضایت زندگی زناشویی و تثبیت فرهنگ خانواده می باشد. این آموزش از طریق تقویت مهارت های رفتاری تنظیم و تغییر کرده و منجر به ایجاد هیجانات مثبت در زنان و این در کاهش خشونت آنان می شود.

کلیدواژه ها:

فرهنگ ، مهارت ، مدیریت خشم ، خانواده ، زنان ، خشونت ، تهران