تحلیلی بر الگوی گسترش کالبدی- فضایی شهر خوی با استفاده از مدل های آنتروپی شانون و هلدرن

در دهه های اخیر، شهرنشینی بر شهرسازی مقدم بوده و رشد و توسعه بی رویه و بی برنامه شهرها با ساختار فضایی نامناسب را به همراه داشته و برنامه ریزی شهری را با چالش ها و مشکلات عدیده ای مواجه کرده است شهر خوی نیز در طول حیات خود از این قاعده مستثنی نبوده و در طول زمان رشدی نامتوازن و به شکل پراکنده داشته است. روش تحقیق در پژوهش حاضر تحلیلی، توصیفی بوده و با بهره گیری از مدل های آنتروپی قانون، هلدرن، جینی و درجه تجمع ( موران و گری) به سنجش فرم و چگونگی گسترش این شهر پرداخته شده است. سپس با استفاده از ضرایب ویلیام سون، شاخص پراکندگی، جینی و هرفیندال به نحوه توزیع مکانی و سلسله مراتبی کاربری ها و تسهیلات در سطح نواحی شهری پرداخته شده است. هدف تحقیق حاضر تحلیلی بر الگوی گسترش کالبدی-فضایی شهر خوی و بررسی نحوه توزیع مکانی کاربری ها در نواحی مختلف شهر خوی و به تبع آن سنجش تحقق پذیری طرح های توسعه شهری است. نتایج حاصل از مدل آنتروپی قانون در سال های 1373 و 1387 نشان می دهد الگوی گسترش شهر حالت پراکنده (اسپرال) داشته است و بر اساس مدل هلدرن رشد فیزیکی شهر در فاصله مهر و موم های 1335 تا 1387 بیشتر مربوط به رشد جمعیت شهر خوی بوده است به طوری که در طی 50 سال گذشته جمعیت شهر خوی بیش از 5 برابر افزایش یافته و این رشد فزاینده جهت گسترش بی رویه شهر را به دنبال داشته است تا جایی که این شهر با گسترش فیزیکی 18 برابر طی این دوره مشکلاتی از قبیل تخریب زمین های کشاورزی اطراف شهر مشکلات زیست محیطی و کمبود امکانات زیربنایی را در سطح شهر ایجاد کرده است.

کلیدواژه ها:

مدل آنتروپی شانون ، هلدرن ، جینی ، موران ، گری