هنجارگریزی معنایی در قصیده رحل النهار بدر شاکر السیاب

سال انتشار: 1393
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 400

فایل این مقاله در 28 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_TRAL-4-10_002

تاریخ نمایه سازی: 19 شهریور 1396

چکیده مقاله:

هنجارگریزی، بحثی در نقد صورتگرا و یکی از نظریه های ادبی معاصر است که مبنای آن بر پایه علم بلاغت استوار می باشد. در رویکردهای جدید زبان شناختی، نظریه پردازان معاصر هنجارگریزی را ابزار شعرآفرینی معرفی کرده اند و برای آن انواع گوناگونی برشمرده اند. در این میان، هنجارگریزی معنایی بیش از همه در عرصه شعر بازخورد دارد. شاعر با به کارگیری این صنعت و طولانی کردن فرایند ادراک مخاطب، پیام هنری خویش را به وی عرضه می کند، چراکه در این نوع از هنجارگریزی، بازی دال ها، گریز و سیلان معنا را به دنبال دارد که باعث تعویق معنا و ایجاد خوانش های متعدد در ذهن مخاطب می شود. گذری بر شعر سیاب، گرایش وی به کاربرد رمز و اسطوره را در بازپرداخت مفاهیم شعری خویش، آشکار می سازد. وی با چنین رویکردی، عناصر زیباشناختی کلام خویش را افزوده، کارکرد واژگان زبانی را رنگی مجازی بخشیده است. نمودهای بیانی علم بلاغت در شعر سیاب، جلوه هایی از هنجارگریزی معنایی هستند که نگارندگان به بررسی این عناصر در قالب دو محور جانشینی و همنشینی در قصیده رحل النهار و کارکرد آنها در بازتاب پیام شعری وی پرداخته اند و از این رهگذر، تبیین نموده اند که بسامد بهره مندی وی از عناصر بلاغی و طولانی کردن فرایند ادراک مخاطب، تاثیر شگرفی بر همراهی مخاطب با معانی شعری وی دارد.

نویسندگان

محمد ابراهیم خلیفه شوشتری

دانشیار زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید بهشتی، تهران

جواد ماستری فراهانی

دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید بهشتی، تهران