مسوولیت مدنی سبب مجهول در جریان اغتشاشات در نظامهای حقوقی انگلستان، ایالات متحده آمریکا و ایران

اغتشاش در کشورهای انگلستان، آمریکا و ایران بهکرات رخ میدهد. وجه مشترک بسیاری از اغتشاشها در این است که سبب خسارت در آنها مجهول است. با وجود قواعد عرفی و مبانی نظری، میتوان گفت مسیولیت مدنی اغتشاشات در انگلستان به شکل تاریخی مبتنی بر وضع دستور و قانون بوده است. سوابق قانونگذاری در زمینه ی خسارات ناشی ازاغتشاشات به قوانین موضوعه ی وینچستر سال 1285 ، قانون اغتشاشات 1417 و قانون اغتشاشات (شورش) 1886 انگلیس بر میگردد. لکن در ایالات متحده آمریکا هیچگاه در سطح فدرال مصوبه یا قانون خاصی برای پرداخت خسارات ناشی از سبب مجهول در اغتشاشات به تصویب نرسیده است و خسارتدیدگان با استناد به ماده ی رعایت فرایند قانونی به طرح دعوی مطالبهی خسارت در دادگاههای فدرال مبادرت مینمایند. مبانی مسیولیت مدنی اغتشاشات در آمریکا بر مبنای مسیولیت همگانی و خطر دولت محور قابل تبیین است. در حقوق ایران در موارد سکوت قانون قواعد فقهی لایبطل دم امرء مسلم ، عدالت و انصابم، احترام مال مسلم و الضمان بالخراج یا من له الغنم فعلیه الغرم ساز و کارهایی نظیر نهاد حسبه و اخذ زکات برای پرداخت خسارات ناشی از سبب مجهول در اغتشاشات وجود دارد. بر اساس قوانین و رویه ی قضایی در نظام حقوقی کشورهای انگلستان و آمریکا و مبانی فقهی در حقوق ایران مسوول جبران خسارات ناشی از اسباب مجهول در اغتشاشات، دولت است.

کلیدواژه ها:

اغتشاش ، سبب مجهول ، مسیولیت همگانی ، خطر دولت محور