تحلیل تناسبات ورودی مساجد سنتی و معاصر ایران (مطالعه موردی مسجد جامع عباسی اصفهان و مسجد جامع شهرک غرب تهران)

این مقاله به بررسی تناسبات نمای سردر دو نمونه از بناهای شاخص سنتی و مدرن در شهرهای اصفهان و تهران به عنوان مهم ترین آثار این دوره پرداخته است. نمونه هایی که مورد سنجش و بررسی قرار گرفته اند عبارتند از : مسجد جامع عباسی (مسجد شاه سابق یا مسجد امام) و مسجد جامع شهرک غرب تهران. مسیله مورد توجه تناسبات به کار رفته در نمای سردر این بناها به عنوان ابزاری در جهت خلق آثاری خردمندانه و مطلوب بوده است. با توجه به اهمیت سردر بناها به عنوان عناصری شهری در دوره سنتی و مدرن به نظر می رسد در طراحی نمای سردر این بناها تناسبات مشخصی به کار رفته است؛ همچنین تفاوت در کارکرد و اهمیت، تمایز در تناسبات را نیز در پی داشته است. این پژوهش بر مبنای الگوهای نظری معماری و به روش توصیفی و تحلیلی صورت گرفته است و فرآیند تحلیل شامل استفاده از روش های هندسی است. برای تعیین تناسب نمای سردر نسبت ارتفاع به عرض در بخش های مختلف هر ورودی مورد سنجش قرار گرفته است. یافته های به دست آمده با تناسبات ایرانی، چون پنج ضلعی منتظم و مستطیل تطبیق داده شده است. نتیجه بررسی حاضر نشان می دهد مسجد جامع عباسی از تناسبات متمایزی در نمای سردر نسبت به مسجد جامع شهرک غرب تهران برخوردار است؛ مستطیل نمای سردر مسجد جامع عباسی حاصل از تناسبات مشتق از پنج ضلعی منتظم است و تناسبات به کار رفته در نمای سردر مسجد شهرک غرب تهران از تناسبات نسبت طول به عرض مستطیل برگرفته شده است.

کلیدواژه ها:

مسجد ، معماری سنتی ، معماری مدرن ، سردر ورودی ، تناسبات معماری