مطالعه مؤلفه های بیلان آب بویژه رواناب در مناطق شرقی، غربی و مرکزی استان گیلان

سال انتشار: 1385
نوع سند: مقاله کنفرانسی
زبان: فارسی
مشاهده: 3,997

فایل این مقاله در 19 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

IDNC01_202

تاریخ نمایه سازی: 22 دی 1384

چکیده مقاله:

در این پژوهش عوامل موثر بر پتانسیل های منابع آب و میانگین حجم سالانه آن ها در کل گستره استان گیلان ارزیابی شد. به همین منظور داده های خام اقلیمی دراز مدت ایستگاه های رامسر، دراز لات، آستانه اشرفیه، رشت و کسماء، واقع در شرق، مرکز و غرب گیلان به داده های ترکیبی و قابل استفاده از نظر هیدرولوژیکی تبدیل گردیده و تجزیه و تحلیل های لازم به عمل آمد. سپس عوامل اصلی تعیین کننده شرایط اقلیمی این مناطق مورد بررسی قرار گرفته است: جریان های جوی، شاخص خشکی ماهانه (Im) و سالانه (Iy) دومارتون، ضریب بارندگی آمبرژه (Q2) و شاخص زهکشی هنن (D) . پس از این بررسی های اولیه عوامل موثر بر ترازنامه آب بر اساس شیوه تورنث و سرا محاسبه شده است. نخست تبخیر و تعرق پتانسیل (ETP) با استفاده از فرمول تورنث وایت محاسبه، سپس مقدار تبخیر و تعرق واقعی (ETR) با تنظیم جداولی ماه به ماه بر اساس حداکثر آبی که خاک منطقه برای اشباع شدن نیاز دارد تعیین شده است. با استفاده از فرمول های تورک و کوتاین نیز مقادیر تبخیر و تعرق واقعی (ETR) و رواناب کل (Q) محاسبه شد. بر اساس تجزیه و تحلیل های به عمل آمداه مشخص شده است که در بخش جلگه ای استان گیلان از شرق تا غرب و از شمال تا جنوب تفاوت های مهم اقلیمی وجود دارد که کمتر به آن توجه شده است. برای مثال این بررسی نشان میدهد که میانگین بارش های سالیانه در بخش شالی دشت آبرفتی استان گیلان و به موازات دریای خزر از آخرین نقطه شرقی یعنی شهرستان چابکسر تا آخرین نقطه غربی یعنی شهرستان آستارا به 1500 میلی تر می رسد. بررسی پراکنش بارش ها نشان می دهد که افزایش یاکاهش بارش های جوی از غرب گیلان به سمت شرق که در گزارش ها منتشر شده واقعیت نداشته بلکه زبانه های کم باران و پر باران درمناطق مختلف گیلان دیده می شود که در ارتباط با ژئومورفولوژی دشت آبرفتی گیلان است. بر اساس میانگین نتایج به دست اماده در شرایط اقلیمی مناطق مختلف دشت آبرفتی گیلان، حدود 45 درصد بارش های جوی (میلی متر 1110= P) به صورت رواناب کل (میلی متر 536= Q) و 55 درصد بارش های جوی به صورت تبخیر و تعرق واقعی (میلی متر 653= ETR) است. میانگین تبخیر و تعرق پتانسیل نیز حدود 14700 کیلومتر مربع مساحت دارد. میانگین حجم سالانه هر یک از پارامترهای معادله بیلان به صورت زیر ارزیابی شد: مترمکعب 13247410000=P، مترمکعب 7281325500=ETR، و مترمکعب 5964485000=Q . نتایج به دست آمده برای مولفه های بیلان آب با نتایجی که برای مناطق معتدله به دست می آید کاملا انطباق دارد. هم چنین این بررسی نشان می دهد که روش های مورد استفاده برای محاسبه رواناب کل (Q) و سایر مولفه های بیلان آب در شرایط اقلیمی مناطق مختلف گیلان نتایج قابل قبولی داده و بانتایج به دست آمده از تحلیل داده های هیدرومتری انطباق دارد. اختلاف ارقام به دست آمده در روش های مختلف معنی دار نبوده ولذا هر سه روش مورد استفاده برای شرایط اقلیمی مناطق مورد بررسی قابل کاربرد می باشد بنابراین با استفاده از این روش ها ی توان پارامترهای موثر در ترازنامه آب را در هر یک از ایستگاه ها مناطق مشخص نموده، بویژه میزان تخلیه را درحوزه هایی که به تجهیزات اندازه گیری رواناب مجهز نیستند ارزیابی کرد.

کلیدواژه ها:

فرمو لهای تورنث وایت ، تورک و کوتاین ، رواناب ، تبخیر و تعرق واقعی ، تبخیر و تعرق پتانسیل ، بیلان آب

نویسندگان

محمد محمدی فتیده

دانشیار دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • . اسناد و گزارش‌های شرکت سهامی آب منطقه‌ای شمال. 1380. ...
  • . رستم افشار، ن.، 1375. مهندسی منابع آب. از انتشارات ...
  • . صدقی، ح (مترجم).، 1363 _ اصول مهندسی هیدرولوژی. جلد ...
  • . علیزاد، 1 .، 1377. هیدرولوژی کاربردی. انتشارات قدس رضوی. ...
  • فرداد، ح.، 1375. آبیاری عمومی. جلد اول. مطالعات و بررسی‌ها. ...
  • . محمدی فتیده، م (مترجم)»، 1370. هیدرولیک شهری، جلد اول، ...
  • Castany, G. 1982. Principes et methods de _ hyrog eologie, ...
  • Castany, G. 1968. Prospectoin et exploitation des eaux S outerraines, ...
  • Chow, VT, 1964. Handbook of applied hydrology. McGraw - Hill ...
  • Demolon, A. 1966. Dynamique du sol. Dunod, Paris, France. ...
  • Grebet, P. 1982. E vap otranspiration. Mesure et Calcul. These ...
  • Hudak, P, F. 2000. Principles of hydrology. Second edition, Lewis ...
  • Kumar Garg, S., 2001. Irrigation engineering and hydraulic structures. Khanna ...
  • Modi, P. N., 1995. Irrigation, water resources and water power ...
  • Raghanath, H. M. 1997. Hydrology. Principles, Analysis, Design. First reprint, ...
  • Ricommard, S. et A. Dupont. (1963). Correlation entre le debit ...
  • S ubramanya, K. 2000. Engineering Hydrology. Published by Tata McGraw ...
  • Tood, DK and Larry W. Mays., 2005. G roundwater Hydrology. ...
  • Turc. 1961. Evaluation des besoins en eau d'irrigation, evap otranspiration ...
  • نمایش کامل مراجع