بررسی اشکال گوناگون تاثیرگذاری اندیشه ی وجودی ( اگزیستانسیالیسم ) برادبیات ایران

در کنار اندیشه هایی چون مارکسیسم ، اندیشه ی وجودی نیز یکی از اندیشه های تاثیرگزار بر ادبیات معاصر ما بوده است ؛ اندیشه ای که به دلیل ویژگی ذاتی اش علاوه بر گفتمان های فلسفی وارد گفتمان های ادبی زمان خود نیز شده بود . از این روی این اندیشه همزمان با رواج خود در غرب در ایران نیز در کانون توجه اهل ادب ( هدایت ، آل احمد و . . .) و اهل فلسفه ( فردید ، شریعتی و . . .) قرار گرفته و مباحث و مفاهیم مطرح شده در آن وارد فضای فکری – فرهنگی ایران گردید . به طور خلاصه تاثیرگذاری این اندیش ه بر ادبیات مان را از سه جنبه ی زیرمی توان مورد بررسی قرار داد : -1 در حوزه ی محتوایی : بسیاری از درونمایه های اصلی این اندیشه مانند آزادی ، دلهره ( در شعر سیمرغ دکتر خانلری ) تکرار و پوچی ( در شعر سیزیف ایرانی دکتر شفیعی کدکنی ) و . . . الهام بخش شاعران و نویسندگان ایرانی گردید . -2 در حوزه ی نقد ادبی : مباحثی چون ادبیات متعهد ( سارتر ) و هرمنوتیک جدید ( هایدگر ) با اندیشه های فیلسوفان وجودی پیوستگی دارند . با ورود اندیشه های وجودی به فضای فکری –فرهنگی ایران ، دیدگاه های ادبی مطرح شده از سوی این فلاسفه نیز مورد توجه قرار گرفت . -3 پذیرش آثار ادبی ایران در غرب : اندیشه ی وجودی با درونمایه هایی چون مرگ آگاهی، وانهادگی، خوش باشی و . . . به جهت اشتراکی که در این مفاهیم با رباعیات خیام داشت، سبب گردید تا رباعیات خیام به عنوان اثری که در آن رگه های پر رنگی از اندیشه های وجودی یافت می شود ، مورد توجه و علاقه ی ساکنان جهان متمدن آن زمان واقع گردد .

کلیدواژه ها:

اندیشه ی وجودی ، ادبیات معاصر ، نقد ادبی ، ادبیات متعهد